«Φυσικό Ozempic» (βερβερίνη κ.ά.): τι ισχύει
Η βερβερίνη πουλιέται στο διαδίκτυο ως η απάντηση της φύσης στις ενέσεις αδυνατίσματος. Τα στοιχεία είναι πολύ πιο αδύναμα από τη διαφήμιση, έχει πραγματικές αλληλεπιδράσεις, και οι ψεύτικες ή μη εγκεκριμένες εκδοχές των φαρμάκων έχουν τους δικούς τους κινδύνους.
Οι συνταγογραφούμενες ενέσεις για την απώλεια βάρους, όπως η σεμαγλουτίδη, έχουν αλλάξει τον τρόπο που πολλοί σκέφτονται το βάρος. Έχουν φέρει όμως και ένα κύμα από προϊόντα και βίντεο που υπόσχονται ένα «φυσικό Ozempic», συνήθως τη φυτική ουσία βερβερίνη.
Είναι εύκολο να καταλάβει κανείς την έλξη: χωρίς συνταγή, πιο φτηνό και με τη λέξη «φυσικό». Όμως δεν υπάρχει φυσική εκδοχή ενός συνταγογραφούμενου φαρμάκου. Δείτε τι δείχνει πραγματικά η έρευνα για τη βερβερίνη και άλλα δημοφιλή συμπληρώματα, ποιοι πρέπει να τα αποφεύγουν και γιατί ο FDA προειδοποιεί για ψεύτικες και μη εγκεκριμένες εκδοχές των πραγματικών φαρμάκων.
Τι είναι η βερβερίνη
Η βερβερίνη είναι μια πικρή, κίτρινη ουσία που υπάρχει σε διάφορα φυτά, όπως η υδράστις, η βερβερίδα και η μαχόνια (σταφύλι του Όρεγκον). Το NCCIH σημειώνει ότι αυτά τα φυτά έχουν μακρά ιστορία χρήσης στην αγιουρβεδική και στην παραδοσιακή κινεζική ιατρική, για παράδειγμα για λοιμώξεις και πεπτικά προβλήματα.
Οι ερευνητές μελετούν τη βερβερίνη για τις επιδράσεις της στον διαβήτη και στους παράγοντες κινδύνου για καρδιοπάθεια, και τελευταία έγινε δημοφιλής στο διαδίκτυο ως βοήθημα αδυνατίσματος. Η δημοτικότητα στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης όμως δεν είναι απόδειξη.
Τι λένε τα στοιχεία
Το NCCIH περιγράφει μια ανασκόπηση του 2022 που συγκέντρωσε 18 μελέτες για το σωματικό βάρος και 23 για τον δείκτη μάζας σώματος. Όσοι έπαιρναν βερβερίνη είχαν πράγματι μειώσεις, κυρίως σε δόσεις πάνω από 1 γραμμάριο την ημέρα για περισσότερο από 8 εβδομάδες. Όμως πολλές μελέτες είχαν υψηλό κίνδυνο μεροληψίας, τα αποτελέσματα ήταν ασυνεπή, οι δόσεις και τα προϊόντα διέφεραν πολύ, και οι περισσότεροι συμμετέχοντες είχαν ήδη παθήσεις όπως διαβήτη ή λιπώδες ήπαρ. Το συμπέρασμα του NCCIH είναι ότι η βερβερίνη ίσως βοηθά στο βάρος, αλλά τα στοιχεία δεν είναι οριστικά.
Άλλα συμπληρώματα που πουλιούνται μερικές φορές ως φυσικές εναλλακτικές δεν φαίνονται καλύτερα. Το Γραφείο Συμπληρωμάτων Διατροφής των NIH αναφέρει ότι υπάρχουν λίγα επιστημονικά στοιχεία ότι τα συμπληρώματα αδυνατίσματος λειτουργούν. Βρήκε ότι η garcinia cambogia και η φυτική ίνα γλυκομαννάνη έχουν μικρή έως καμία επίδραση στο βάρος, και ότι το εκχύλισμα πράσινου τσαγιού, σε αντίθεση με το πράσινο τσάι ως ρόφημα, έχει συνδεθεί με βλάβη στο ήπαρ σε ορισμένα άτομα.
Με λίγα λόγια, δεν υπάρχουν καλά στοιχεία ότι κάποιο συμπλήρωμα μπορεί να αντικαταστήσει τα συνταγογραφούμενα φάρμακα για την απώλεια βάρους. Η προσέγγιση με αποδεδειγμένο όφελος παραμένει η υγιεινή διατροφή, λιγότερες θερμίδες και τακτική σωματική δραστηριότητα, με ιατρική βοήθεια όταν χρειάζεται.
Οι προειδοποιήσεις του FDA για ψεύτικη και μη εγκεκριμένη σεμαγλουτίδη
Ο FDA αναφέρει ότι έχει εντοπιστεί ψεύτικο Ozempic στην αγορά των ΗΠΑ. Τα πλαστά προϊόντα μπορεί να περιέχουν λάθος συστατικά ή λάθος ποσότητα της δραστικής ουσίας, και είναι παράνομα.
Ο FDA τονίζει επίσης ότι η σεμαγλουτίδη και η τιρζεπατίδη από παρασκευή σε φαρμακείο (compounded) δεν είναι εγκεκριμένες από τον FDA, και ο οργανισμός δεν ελέγχει την ασφάλεια, την αποτελεσματικότητα ή την ποιότητά τους πριν πωληθούν. Έχει λάβει εκατοντάδες αναφορές ανεπιθύμητων ενεργειών για την καθεμία, μεταξύ αυτών και νοσηλείες που συνδέονται με λάθη στη δόση. Ορισμένα προϊόντα με την ένδειξη «μόνο για έρευνα» ή «όχι για ανθρώπινη χρήση» πουλιούνται παρ' όλα αυτά σε ανθρώπους, και ο FDA συστήνει να μην τα αγοράζετε. Οι λεγόμενες μορφές άλατος, όπως η «σεμαγλουτίδη νατρίου», είναι διαφορετικές δραστικές ουσίες από εκείνες των εγκεκριμένων φαρμάκων.
Προειδοποιητικά σημάδια είναι οι μεγάλες εκπτώσεις, η πώληση χωρίς συνταγή και η απουσία γιατρού για παρακολούθηση. Ο FDA συμβουλεύει να παίρνετε αυτά τα φάρμακα μόνο με συνταγή από τον γιατρό σας και από αδειοδοτημένο φαρμακείο.
Τι να κάνετε αντί γι' αυτό, βήμα βήμα
Βήμα 1: Αν σκέφτεστε φάρμακο για απώλεια βάρους, μιλήστε με τον γιατρό σας. Μπορεί να σας πει αν μια συνταγογραφούμενη επιλογή είναι κατάλληλη και ασφαλής για εσάς.
Βήμα 2: Πριν δοκιμάσετε βερβερίνη ή οποιοδήποτε συμπλήρωμα, δείξτε την ετικέτα στον γιατρό ή τον φαρμακοποιό σας και πείτε του κάθε φάρμακο που παίρνετε.
Βήμα 3: Μην αγοράζετε ποτέ ενέσεις από το διαδίκτυο χωρίς συνταγή, και μη χρησιμοποιείτε ποτέ προϊόν με την ένδειξη «μόνο για έρευνα».
Βήμα 4: Εστιάστε σε συνήθειες που βοηθούν μακροπρόθεσμα: τακτικά γεύματα με πολλά λαχανικά και φυτικές ίνες, νερό αντί για ζαχαρούχα ποτά, καθημερινή κίνηση και αρκετό ύπνο.
Βήμα 5: Αν κάτι ακούγεται πολύ καλό για να είναι αληθινό, όπως το λέει το Γραφείο Συμπληρωμάτων Διατροφής, μάλλον δεν είναι.
Συχνές ερωτήσεις
Είναι πράγματι η βερβερίνη το «Ozempic της φύσης»;
Όχι. Η βερβερίνη είναι φυτική ουσία, όχι συνταγογραφούμενο φάρμακο όπως η σεμαγλουτίδη, και το NCCIH αναφέρει ότι τα στοιχεία ότι βοηθά στο βάρος δεν είναι οριστικά.
Είναι η σεμαγλουτίδη από παρασκευή σε φαρμακείο ίδια με το εγκεκριμένο φάρμακο;
Όχι. Ο FDA αναφέρει ότι τα φάρμακα αυτά δεν είναι εγκεκριμένα από τον FDA και δεν ελέγχονται για ασφάλεια, αποτελεσματικότητα ή ποιότητα πριν κυκλοφορήσουν. Μιλήστε με τον γιατρό σας για τις εγκεκριμένες επιλογές.
Μπορώ να πάρω βερβερίνη μαζί με το φάρμακο για τον διαβήτη;
Μόνο αν συμφωνεί ο γιατρός σας. Η βερβερίνη μελετάται για τις επιδράσεις της στο σάκχαρο, οπότε ο συνδυασμός της με φάρμακα για τον διαβήτη χρειάζεται ιατρική παρακολούθηση.
Πηγές
- Berberine and Weight Loss: What You Need To Know — NCCIH
- FDA's Concerns with Unapproved GLP-1 Drugs Used for Weight Loss — U.S. Food and Drug Administration
- Dietary Supplements for Weight Loss — NIH Office of Dietary Supplements
- Detoxes and Cleanses: What You Need To Know — NCCIH
Το άρθρο αυτό δίνει γενικές πληροφορίες και δεν είναι ιατρική συμβουλή. Τα βότανα μπορεί να αλληλεπιδρούν με φάρμακα και με προβλήματα υγείας. Μιλήστε με γιατρό ή φαρμακοποιό πριν δοκιμάσετε ένα βότανο, ειδικά αν είστε έγκυος, θηλάζετε, το δίνετε σε παιδί ή παίρνετε φάρμακα.
