Τσάι εχινάκειας: τι λένε οι μελέτες
Η εχινάκεια είναι από τα πιο γνωστά βότανα για το κρυολόγημα στον κόσμο και από τα πιο μελετημένα. Δείτε τι βρήκαν όλες αυτές οι έρευνες, τι σημαίνουν για ένα φλιτζάνι τσάι και ποιοι καλύτερα να την αποφύγουν.
Η εχινάκεια, το μωβ «κωνικό λουλούδι», είναι συγγενής του ηλίανθου και της μαργαρίτας. Φυτρώνει άγρια στη Βόρεια Αμερική, όπου οι αυτόχθονες λαοί τη χρησιμοποιούσαν για τον βήχα, τον πονόδοντο, ακόμη και για δαγκώματα φιδιών. Σήμερα καλλιεργείται ευρέως και πωλείται σε πολλές χώρες, κυρίως ως λύση για το κρυολόγημα.
Επειδή είναι τόσο δημοφιλής, η εχινάκεια έχει δοκιμαστεί πολλές φορές. Αυτό είναι καλό νέο: ξέρουμε γι' αυτήν περισσότερα απ' ό,τι για τα περισσότερα βότανα. Η τίμια σύνοψη όμως είναι λιγότερο εντυπωσιακή από την ετικέτα στο κουτί. Αυτός ο οδηγός σας εξηγεί τα στοιχεία, γιατί ένα σπιτικό τσάι δεν είναι το ίδιο με τα προϊόντα των μελετών, και πώς να φτιάξετε ένα φλιτζάνι αν θέλετε ακόμη να το δοκιμάσετε.
Τρία φυτά, πολλά προϊόντα
Χρησιμοποιούνται κυρίως τρία είδη: Echinacea purpurea, Echinacea angustifolia και Echinacea pallida. Κάποια προϊόντα χρησιμοποιούν τα άνθη και τα φύλλα, άλλα τις ρίζες και άλλα έναν χυμό που στύβεται από το φρέσκο φυτό. Πολλά αναμειγνύουν είδη ή προσθέτουν άλλα βότανα.
Αυτό μετρά περισσότερο απ' όσο φαίνεται. Το NCCIH και οι ερευνητές του Cochrane επισημαίνουν ότι τα προϊόντα εχινάκειας διαφέρουν τόσο πολύ, που ένα αποτέλεσμα για ένα προϊόν μπορεί να μην ισχύει για ένα άλλο. Μια κούπα τσάι από αποξηραμένα άνθη είναι μία ακόμη διαφορετική εκδοχή.
Απλό τσάι εχινάκειας
Χρειάζεστε
- νερό που μόλις έπαψε να βράζει250 ml (1 φλιτζάνι)
- αποξηραμένα άνθη και φύλλα εχινάκειας, ή 1 κουταλάκι του γλυκού ψιλοκομμένη αποξηραμένη ρίζα1 έως 2 κουταλάκια του γλυκού
- λεπτή φέτα λεμονιού, προαιρετικά1
- μέλι, προαιρετικά (όχι για μωρά κάτω των 12 μηνών)1 κουταλάκι του γλυκού
Εκτέλεση
- Για άνθη και φύλλα, βάλτε το βότανο σε κούπα ή τσαγιέρα και ρίξτε από πάνω το ζεστό νερό. Σκεπάστε και αφήστε 10 λεπτά.
- Για ρίζα, σιγοβράστε την απαλά σε ένα μικρό κατσαρολάκι με το νερό για 10 λεπτά και αφήστε την άλλα 5 λεπτά.
- Σουρώστε, προσθέστε λεμόνι ή μέλι αν θέλετε, και αφήστε το να κρυώσει σε θερμοκρασία που πίνεται άνετα.
Συμβουλές
- Αν η γήινη γεύση σάς φαίνεται έντονη, λίγη μέντα ή μελισσόχορτο στην τσαγιέρα την κάνει πιο ευχάριστη.
- Αγοράστε αποξηραμένη εχινάκεια από προμηθευτή βοτάνων για τρόφιμα και ελέγξτε ότι η ετικέτα γράφει ποιο είδος και ποιο μέρος του φυτού περιέχει.
Τι λένε τα στοιχεία
Η μεγαλύτερη ανεξάρτητη ανασκόπηση, του Cochrane, συγκέντρωσε 24 μελέτες με περισσότερους από 4.600 ανθρώπους. Καμία μελέτη πρόληψης από μόνη της δεν έδειξε σαφή διαφορά από το εικονικό φάρμακο. Όταν τα αποτελέσματα συνδυάστηκαν, η εχινάκεια φάνηκε να μειώνει τον κίνδυνο κρυολογήματος κατά περίπου 10 έως 20 τοις εκατό, ένα αποτέλεσμα που οι συγγραφείς χαρακτήρισαν αμφίβολης κλινικής σημασίας.
Για τη θεραπεία ενός κρυολογήματος που ήδη έχετε, η εικόνα ήταν ακόμη πιο αδύναμη. Μόνο δύο από τις έξι μελέτες που μέτρησαν πόσο κράτησε το κρυολόγημα βρήκαν όφελος, και οι ερευνητές έκριναν ότι τα συνολικά στοιχεία για ένα ουσιαστικό θεραπευτικό αποτέλεσμα είναι αδύναμα. Το NCCIH το συνοψίζει με τον ίδιο τρόπο: η εχινάκεια μπορεί να μειώνει ελαφρά την πιθανότητα να κρυολογήσετε, και παραμένει ασαφές αν μικραίνει τη διάρκειά του. Το Memorial Sloan Kettering χαρακτηρίζει τα αποτελέσματα αντικρουόμενα.
Στην Ευρώπη, ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Φαρμάκων αποδέχεται φάρμακα από τον στυμμένο χυμό φρέσκιας Echinacea purpurea για βραχυχρόνια χρήση στο κρυολόγημα, σε άτομα άνω των 12 ετών. Αυτό είναι ένα συγκεκριμένο, τυποποιημένο σκεύασμα, όχι χύμα τσάι, και καμία από αυτές τις πηγές δεν δοκίμασε απευθείας το τσάι.
Έχει λοιπόν νόημα το τσάι;
Δείτε το τσάι εχινάκειας ως ένα ευχάριστο, ελαφρώς γήινο ζεστό ρόφημα, όχι ως προστασία. Αν σας βοηθά να ξεκουραστείτε και να πίνετε περισσότερα υγρά όταν είστε κρυωμένοι, αυτό από μόνο του είναι χρήσιμο. Απλώς μην περιμένετε να σταματήσει το κρυολόγημα ή να αντικαταστήσει τον ύπνο, τα υγρά και τον χρόνο.
Αν θέλετε την εκδοχή που έχει πραγματικά μελετηθεί, μιλήστε με τον φαρμακοποιό σας για ένα εγκεκριμένο σκεύασμα και διαβάστε πρώτα τις προφυλάξεις παρακάτω.
Συχνές ερωτήσεις
Μπορεί το τσάι εχινάκειας να σταματήσει το κρυολόγημα αν το πιω με το πρώτο φτέρνισμα;
Δεν υπάρχουν καλά στοιχεία ότι το κάνει. Οι μελέτες σε προϊόντα εχινάκειας βρήκαν, στην καλύτερη περίπτωση, ένα αδύναμο αποτέλεσμα στη διάρκεια του κρυολογήματος, και το ίδιο το τσάι δεν δοκιμάστηκε.
Μπορώ να πίνω τσάι εχινάκειας κάθε μέρα για να μένω υγιής;
Οι μελέτες εξέτασαν βραχυχρόνια χρήση, και τα ευρωπαϊκά φάρμακα προορίζονται για σύντομη χρήση. Η καθημερινή, μακροχρόνια χρήση δεν έχει αποδειχθεί ότι βοηθά και η ασφάλειά της δεν έχει μελετηθεί καλά.
Είναι καλύτερο το τσάι από ρίζα ή από άνθη;
Κανείς δεν ξέρει. Τα διαφορετικά μέρη του φυτού περιέχουν διαφορετικές ουσίες και οι μελέτες χρησιμοποίησαν πολλά διαφορετικά προϊόντα, οπότε κανένα δεν έχει αποδειχθεί καλύτερη επιλογή.
Πηγές
- Echinacea: Usefulness and Safety — NCCIH
- Echinacea for preventing and treating the common cold — Cochrane
- Echinacea (About Herbs) — Memorial Sloan Kettering Cancer Center
- Echinaceae purpureae herba - herbal medicinal product — European Medicines Agency
Το άρθρο αυτό δίνει γενικές πληροφορίες και δεν είναι ιατρική συμβουλή. Τα βότανα μπορεί να αλληλεπιδρούν με φάρμακα και με προβλήματα υγείας. Μιλήστε με γιατρό ή φαρμακοποιό πριν δοκιμάσετε ένα βότανο, ειδικά αν είστε έγκυος, θηλάζετε, το δίνετε σε παιδί ή παίρνετε φάρμακα.
