Κήπος βοτάνων στο μπαλκόνι: σχέδιο για 6 γλάστρες
Έξι γλάστρες φτάνουν για έναν κήπο με βότανα που θα χρησιμοποιείτε κάθε μέρα. Δείτε πώς να τις τοποθετήσετε ανάλογα με τον ήλιο και το νερό που θέλει το καθένα, ποιες γλάστρες και ποιο χώμα να διαλέξετε, και πώς να τις κρατήσετε ζωντανές σε ένα ηλιόλουστο μπαλκόνι με αέρα.
Από ένα διαμέρισμα στη Λισαβόνα ως ένα στο Τορόντο ή τη Σιγκαπούρη, το μπαλκόνι είναι συχνά ο μόνος κήπος μιας κουζίνας της πόλης. Τα καλά νέα είναι ότι τα περισσότερα μυρωδικά της μαγειρικής τα πάνε μια χαρά σε γλάστρα, και η Βασιλική Εταιρεία Κηπουρικής της Βρετανίας (RHS) σημειώνει ότι οι γλάστρες είναι συχνά η μόνη επιλογή σε μπαλκόνια και βεράντες.
Το μυστικό δεν είναι να αγοράσετε δώδεκα γλαστράκια και να ελπίζετε. Ένα μικρό σχέδιο, με βάση πόσο ήλιο παίρνει το μπαλκόνι σας και πόσο νερό θέλει το κάθε βότανο, σας δίνει έναν κήπο που ποτίζεται πιο εύκολα και κρατά περισσότερο.
Ξεκινήστε από τον ήλιο
Παρατηρήστε το μπαλκόνι σας για μία μέρα και μετρήστε τις ώρες άμεσου ήλιου. Το Πανεπιστήμιο του Βερμόντ λέει ότι τα περισσότερα λαχανικά και μυρωδικά χρειάζονται τουλάχιστον έξι ώρες άμεσου ήλιου την ημέρα. Η RHS προσθέτει ότι τα περισσότερα βότανα, όπως το δεντρολίβανο, το θυμάρι, ο βασιλικός και η ρίγανη, θέλουν πλήρη ήλιο και χώμα που στραγγίζει καλά.
Κάποια αντέχουν με λιγότερο. Σύμφωνα με τη RHS, ο μαϊντανός ανέχεται την ημισκιά, και η μέντα θέλει πλούσιο, υγρό χώμα σε ήλιο ή ημισκιά. Αυτό σας δίνει μια φυσική διάταξη: τα φυτά που αγαπούν τον ήλιο στην πιο φωτεινή άκρη, και πίσω τους όσα θέλουν περισσότερο νερό και λίγη σκιά.
Πώς να στήσετε έναν κήπο βοτάνων με 6 γλάστρες στο μπαλκόνι
Χρειάζεστε
- μεγάλη γλάστρα, περίπου 30 έως 40 εκ. πλάτος, για το δεντρολίβανο1
- μεσαίες γλάστρες, τουλάχιστον 20 έως 25 εκ. πλάτος και βάθος, για θυμάρι, βασιλικό, μαϊντανό και σχοινόπρασο4
- μεγάλη γλάστρα για τη μέντα, που μεγαλώνει δυναμικά1
- χώμα γλάστρας χωρίς τύρφη: με βάση την αργιλώδη γη για δεντρολίβανο, θυμάρι και σχοινόπρασο, γενικής χρήσης για βασιλικό και μαϊντανόόσο χρειάζεται για όλες τις γλάστρες
- νεαρά φυτά βοτάνων, ή σπόροι για μαϊντανό και βασιλικό6
- ποδαράκια γλάστρας ή μικρά τουβλάκια, και λίγες πέτρες για τις ψηλές γλάστρες1 σετ
Εκτέλεση
- Ελέγξτε ότι κάθε γλάστρα έχει τρύπες αποστράγγισης. Αν ένα ανακυκλωμένο δοχείο δεν έχει, ανοίξτε πριν φυτέψετε.
- Βάλτε τις γλάστρες πάνω σε ποδαράκια, ώστε το νερό να στραγγίζει ελεύθερα και να μην τρέχει στο πάτωμα και στον γείτονα από κάτω.
- Γεμίστε κάθε γλάστρα με το κατάλληλο χώμα ως περίπου 2 εκ. κάτω από το χείλος. Το κομπόστ του κήπου βελτιώνει το έδαφος, δεν είναι χώμα γλάστρας, οπότε μην το χρησιμοποιείτε σκέτο.
- Φυτέψτε κάθε βότανο στο ίδιο βάθος που ήταν στο γλαστράκι του φυτωρίου, πατήστε ελαφρά και ποτίστε καλά.
- Βάλτε δεντρολίβανο, θυμάρι και βασιλικό στην πιο ηλιόλουστη άκρη, και μαϊντανό, σχοινόπρασο και μέντα πίσω τους ή στην πιο σκιερή άκρη.
- Σε μπαλκόνι με αέρα, βάλτε λίγες πέτρες στον πάτο των ψηλών, στενών γλαστρών και κρατήστε τες μακριά από την άκρη του κάγκελου.
- Ποτίζετε όταν η επιφάνεια του χώματος είναι στεγνή, ελέγχοντας κάθε μέρα όταν κάνει ζέστη. Δίνετε κατά διαστήματα υγρό λίπασμα από την άνοιξη ως το τέλος του καλοκαιριού, γιατί τα φυτά στις γλάστρες έχουν λιγότερο χώμα να αντλήσουν θρεπτικά απ' ό,τι στο έδαφος.
Συμβουλές
- Ελέγξτε τον κανονισμό της πολυκατοικίας πριν κρεμάσετε γλάστρες έξω από το κάγκελο, και βεβαιωθείτε ότι τίποτα δεν μπορεί να πέσει σε περαστικούς.
- Το βρεγμένο χώμα είναι βαρύ. Αν το μπαλκόνι σας έχει όριο βάρους, διαλέξτε ελαφριές πλαστικές γλάστρες ή μετακινήστε τις γλάστρες πριν τις ποτίσετε.
- Για τις ειδικές ανάγκες κάθε βοτάνου, δείτε τους ξεχωριστούς οδηγούς καλλιέργειας.
Το σχέδιο για έξι γλάστρες
Μπροστινή σειρά, στον περισσότερο ήλιο: δεντρολίβανο στη μεγαλύτερη γλάστρα, θυμάρι σε μεσαία γλάστρα, και βασιλικός σε μεσαία γλάστρα για τους ζεστούς μήνες. Αυτά θέλουν να στεγνώνει λίγο το χώμα ανάμεσα στα ποτίσματα.
Πίσω σειρά, σε ελαφριά σκιά ή στην πιο σκιερή άκρη: μαϊντανός, σχοινόπρασο και μέντα, το καθένα στη δική του γλάστρα. Η μέντα παίρνει πάντα δική της γλάστρα, γιατί η RHS προειδοποιεί ότι απλώνεται επιθετικά και πρέπει να διαιρείται τακτικά. Όταν τα διψασμένα βότανα είναι μαζί και τα ξηρόφιλα μαζί, ποτίζετε κάθε σειρά όπως της ταιριάζει, αντί να πνίγετε ένα βότανο για να κρατήσετε ζωντανό ένα άλλο. Αλλάξτε όποιο βότανο θέλετε με κάποιο που μαγειρεύετε πιο συχνά, αρκεί να μπει στη σειρά που ταιριάζει στις ανάγκες του.
Τι λένε τα στοιχεία
Στις γλάστρες, το μεγαλύτερο είναι πράγματι καλύτερο. Η RHS εξηγεί ότι οι μεγάλες γλάστρες χωρούν περισσότερο χώμα και στεγνώνουν πιο αργά, ενώ τα μικρά γλαστράκια σε πλήρη ήλιο μπορεί να θέλουν πότισμα έως και δύο φορές τη μέρα όταν κάνει ζέστη. Μη βάζετε όμως ένα μικρό φυτό σε υπερβολικά μεγάλη γλάστρα, γιατί το χώμα μπορεί να μένει μουσκεμένο.
Η αποστράγγιση δεν είναι προαιρετική. Η RHS χαρακτηρίζει τις τρύπες αποστράγγισης απαραίτητες και προτείνει να σηκώνετε τις γλάστρες σε ποδαράκια, ώστε οι τρύπες να μένουν ανοιχτές. Βάζετε πιατάκια το καλοκαίρι, αλλά βγάλτε τα τον χειμώνα, για να μη στέκονται οι γλάστρες μέσα σε νερό, κάτι που μπορεί να σαπίσει τις ρίζες. Η αβερνίκωτη πήλινη γλάστρα στεγνώνει πιο γρήγορα και μπορεί να ραγίσει στον παγετό αν δεν είναι ανθεκτική σε αυτόν, ενώ η πλαστική είναι πιο ελαφριά και κρατά το νερό περισσότερο.
Συγκομιδή και χρήση των βοτάνων του μπαλκονιού
Κόβετε λίγο και συχνά. Η RHS συμβουλεύει να κορφολογείτε ή να κόβετε τα βότανα πριν ανθίσουν, για να μένουν φουντωτά. Παίρνετε τα εξωτερικά κοτσάνια του μαϊντανού, κόβετε το σχοινόπρασο κοντά στη βάση και τσιμπάτε τις κορυφές του βασιλικού και της μέντας.
Με έξι γλάστρες καλύπτετε πολλή μαγειρική: δεντρολίβανο και θυμάρι για ψητά και όσπρια, βασιλικό για ντομάτες, μαϊντανό και μέντα για σαλάτες και πιάτα με δημητριακά, και σχοινόπρασο για αυγά και πατάτες. Τα τρυφερά μυρωδικά βάλτε τα φρέσκα, και τα ξυλώδη νωρίς στο μαγείρεμα.
Συχνές ερωτήσεις
Ποια βότανα τα πάνε καλύτερα σε βόρειο ή σκιερό μπαλκόνι;
Ο μαϊντανός και η μέντα αντέχουν την ημισκιά καλύτερα από το δεντρολίβανο, το θυμάρι ή τον βασιλικό. Αν το μπαλκόνι σας παίρνει λιγότερο από περίπου έξι ώρες άμεσου ήλιου, επικεντρωθείτε σε αυτά.
Μπορώ να φυτέψω πολλά βότανα σε μία μεγάλη γλάστρα;
Ναι, αν θέλουν τις ίδιες συνθήκες, όπως το θυμάρι με τη ρίγανη. Τη μέντα κρατήστε τη μόνη της, και μην ανακατεύετε ξηρόφιλα με διψασμένα βότανα στην ίδια γλάστρα.
Πόσο συχνά να ποτίζω τα βότανα του μπαλκονιού;
Όποτε η επιφάνεια του χώματος είναι στεγνή. Στη ζέστη του καλοκαιριού, τα μικρά γλαστράκια σε πλήρη ήλιο μπορεί να θέλουν νερό μία ή και δύο φορές τη μέρα, ενώ οι μεγάλες γλάστρες στεγνώνουν πιο αργά.
Πηγές
- Herbs: Growing and Harvesting — Royal Horticultural Society
- Growing plants in containers — Royal Horticultural Society
- Growing Vegetables and Herbs in Containers — University of Vermont Extension
- Toxic and Non-toxic Plants: Chives — ASPCA
Το άρθρο αυτό δίνει γενικές πληροφορίες και δεν είναι ιατρική συμβουλή. Τα βότανα μπορεί να αλληλεπιδρούν με φάρμακα και με προβλήματα υγείας. Μιλήστε με γιατρό ή φαρμακοποιό πριν δοκιμάσετε ένα βότανο, ειδικά αν είστε έγκυος, θηλάζετε, το δίνετε σε παιδί ή παίρνετε φάρμακα.
