Τσάι λουίζα: πώς να το φτιάξετε σωστά
Ένα ζωηρό, λεμονάτο τσάι από φύλλα, που πολλές οικογένειες σε Κύπρο και Ελλάδα πίνουν μετά το βραδινό φαγητό. Δείτε πώς να το φτιάξετε απαλά και τι πραγματικά γνωρίζουμε γι' αυτό.
Αν έχετε περάσει έστω ένα βράδυ σε κάποιο σπίτι στην Κύπρο ή την Ελλάδα, το πιθανότερο είναι ότι κάποιος σας πρόσφερε ένα φλιτζάνι λουίζα. Είναι ένας θάμνος με μακριά, στενά φύλλα που μυρίζουν σαν φλούδα λεμονιού όταν τα τρίβετε ανάμεσα στα δάχτυλά σας.
Ο κόσμος την πίνει ζεστή μετά το φαγητό ή πριν από τον ύπνο, ως έναν ήσυχο τρόπο να χαλαρώσει. Δεν έχει καφεΐνη, φυτρώνει εύκολα σε γλάστρα και φτιάχνεται σε λίγα μόνο λεπτά. Παρακάτω θα βρείτε μια απλή συνταγή, μια ειλικρινή ματιά στα στοιχεία και ποιοι καλό είναι να την αποφύγουν.
Γιατί τη χρησιμοποιούν
Τα φύλλα της λουίζας έχουν μακρά ιστορία ως σπιτικό αφέψημα. Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Φαρμάκων σημειώνει ότι τα φύλλα πίνονται παραδοσιακά ως τσάι για το στομάχι και τη δυσπεψία, καθώς και ως ήπιο ηρεμιστικό ρόφημα.
Με βάση αυτή τη μακρόχρονη χρήση, ο Οργανισμός αναγνωρίζει το φύλλο λουίζας ως παραδοσιακό φυτικό φάρμακο για δύο σκοπούς: για την ανακούφιση ήπιων συμπτωμάτων ψυχικού στρες και τη διευκόλυνση του ύπνου, και για την ανακούφιση ήπιων ενοχλήσεων της πέψης, όπως το φούσκωμα και τα αέρια.
Για πολλούς ο λόγος είναι πιο απλός. Ένα ζεστό, αρωματικό φλιτζάνι χωρίς καφεΐνη μπορεί να γίνει μέρος μιας ήρεμης βραδινής ρουτίνας, και αυτό από μόνο του βοηθά.
Βραδινό τσάι λουίζα
Χρειάζεστε
- αποξηραμένα φύλλα λουίζας, ελαφρά θρυμματισμένα, ή 6-8 φρέσκα φύλλα1-2 g (περίπου 1-2 κουταλάκια του γλυκού)
- νερό που μόλις έβρασε200 ml (λίγο λιγότερο από 1 φλιτζάνι)
- λεμόνι1 λεπτή φέτα (προαιρετικά)
Εκτέλεση
- Βράστε φρέσκο νερό.
- Βάλτε τα φύλλα σε ένα φλιτζάνι ή σε μια μικρή τσαγιέρα και ρίξτε από πάνω το βραστό νερό.
- Σκεπάστε και αφήστε το τσάι να μουλιάσει για 5 έως 10 λεπτά. Το σκέπασμα κρατά τα αρωματικά έλαια μέσα στο φλιτζάνι.
- Σουρώστε, προσθέστε μια φέτα λεμονιού αν θέλετε και αφήστε το να κρυώσει όσο χρειάζεται για να πίνεται άνετα.
- Για τον ύπνο, η παραδοσιακή πρόταση είναι ένα φλιτζάνι περίπου μισή ώρα πριν πέσετε για ύπνο.
Συμβουλές
- Ξεκινήστε με τη μικρότερη ποσότητα φύλλων. Η λουίζα έχει έντονη γεύση και μπορεί να θυμίζει σαπούνι αν μουλιάσει πολύ.
- Ένα κλωναράκι φρέσκο δυόσμο ή μια λωρίδα φλούδα πορτοκαλιού δίνουν μια ωραία παραλλαγή.
- Αν μπορείτε, αποφύγετε το μέλι ή τη ζάχαρη αργά το βράδυ· σκέτο είναι καλύτερο πριν από τον ύπνο.
Τι λένε τα στοιχεία
Τα στοιχεία είναι περιορισμένα. Η ευρωπαϊκή ρυθμιστική αρχή αποδέχτηκε τη λουίζα μόνο με βάση την παραδοσιακή χρήση, δηλαδή ότι χρησιμοποιείται με ασφάλεια εδώ και πολύ καιρό, αλλά δεν υπάρχει αρκετή κλινική έρευνα για να πούμε ότι δουλεύει.
Η αξιολόγηση του Οργανισμού βρήκε μόνο μία δημοσιευμένη μελέτη για τον ύπνο. Σε αυτή, ενήλικες με αϋπνία έπαιρναν για τέσσερις εβδομάδες ένα γλυκό σιρόπι από βρασμένα φύλλα λουίζας και ανέφεραν καλύτερη ποιότητα ύπνου σε σχέση με την ομάδα του εικονικού φαρμάκου. Οι αξιολογητές έκριναν τη μελέτη χαμηλής σημασίας, επειδή ήταν μικρή, βασιζόταν σε αποτελέσματα που ανέφεραν οι ίδιοι οι συμμετέχοντες και δεν είχε παρακολούθηση στη συνέχεια.
Δεν υπάρχουν κλινικές μελέτες για το στρες ή το άγχος. Τα στοιχεία εκεί προέρχονται από εργαστηριακές μελέτες και μελέτες σε ζώα, που δεν μπορούν να σας πουν πώς θα σας επηρεάσει ένα φλιτζάνι τσάι. Δείτε λοιπόν τη λουίζα ως ένα ευχάριστο, παραδοσιακό βραδινό ρόφημα που μπορεί να σας βοηθήσει να χαλαρώσετε, όχι ως θεραπεία για τον ύπνο.
Φρέσκα ή αποξηραμένα φύλλα
Κάνουν και τα δύο. Οι επίσημες δοσολογίες βασίζονται στα αποξηραμένα φύλλα, που διατηρούνται για μήνες σε κλειστό βάζο μακριά από το φως. Τα φρέσκα φύλλα έχουν πιο πράσινη, πιο ζωηρή γεύση· βάλτε λίγο περισσότερα σε όγκο, γιατί περιέχουν νερό.
Βεβαιωθείτε ότι έχετε λουίζα (Aloysia citrodora) και όχι σπορόχορτο ή αγριοβερβένα (Verbena officinalis). Στα αγγλικά μοιράζονται μέρος του ονόματος, αλλά είναι διαφορετικά φυτά. Αν αγοράζετε αποξηραμένη λουίζα από τη λαϊκή, θα την αναγνωρίσετε από τα μακριά, κατσαρωμένα, ανοιχτοπράσινα φύλλα και το έντονο άρωμα λεμονιού.
Συχνές ερωτήσεις
Η λουίζα είναι το ίδιο με το lemon verbena;
Ναι. Λουίζα είναι η καθημερινή ελληνική και κυπριακή ονομασία του φυτού που στα αγγλικά λέγεται lemon verbena και βοτανικά Aloysia citrodora. Δεν είναι το ίδιο με την αγριοβερβένα (Verbena officinalis).
Πόσα φλιτζάνια την ημέρα είναι λογικά;
Για τον ύπνο, η παραδοσιακή ποσότητα είναι ένα φλιτζάνι το βράδυ. Για την πέψη, η ευρωπαϊκή μονογραφία επιτρέπει σε ενήλικες έως τρία φλιτζάνια την ημέρα από έγχυμα με 2 έως 3 g φύλλων σε 200 ml νερό. Αν τη χρειάζεστε κάθε μέρα για περισσότερο από δύο εβδομάδες, μιλήστε με έναν γιατρό.
Έχει καφεΐνη το τσάι λουίζα;
Όχι. Είναι ένα αφέψημα βοτάνων που φτιάχνεται μόνο από τα φύλλα, οπότε είναι από τη φύση του χωρίς καφεΐνη.
Πηγές
- Verbenae citriodorae folium - herbal medicinal product — European Medicines Agency
- European Union herbal monograph on Aloysia citrodora Palau, folium — European Medicines Agency
- Assessment report on Aloysia citrodora Palau, folium — European Medicines Agency
Το άρθρο αυτό δίνει γενικές πληροφορίες και δεν είναι ιατρική συμβουλή. Τα βότανα μπορεί να αλληλεπιδρούν με φάρμακα και με προβλήματα υγείας. Μιλήστε με γιατρό ή φαρμακοποιό πριν δοκιμάσετε ένα βότανο, ειδικά αν είστε έγκυος, θηλάζετε, το δίνετε σε παιδί ή παίρνετε φάρμακα.
