Ροδιόλα για την κούραση: τι δείχνουν οι μελέτες
Η ρίζα της ροδιόλας είναι δημοφιλής για την κούραση και το στρες. Τα στοιχεία είναι λίγα, η μορφή που μελετήθηκε είναι εκχύλισμα και όχι τσάι, και η συνεχής κούραση θέλει πρώτα γιατρό.
Η ροδιόλα, που λέγεται επίσης ρόδινη ρίζα, χρυσή ρίζα ή αρκτική ρίζα, είναι ένα φυτό που φυτρώνει σε κρύα, ορεινά μέρη της Ευρώπης, της Ασίας και της Βόρειας Αμερικής. Χρησιμοποιείται εδώ και γενιές στη Ρωσία και τη Σκανδιναβία για την κούραση, την αντοχή και την απόδοση στη δουλειά.
Σήμερα πουλιέται ως φυσικός τρόπος να αντιμετωπίσετε την κούραση και το στρες. Πριν τη δοκιμάσετε, καλό είναι να ξέρετε πόσο αδύναμα είναι τα στοιχεία, ποια μορφή έχει πραγματικά μελετηθεί και γιατί η επίμονη κούραση πρέπει να ελέγχεται από γιατρό.
Τι λένε τα στοιχεία
Το NCCIH καταλήγει ότι δεν υπάρχουν αρκετά αξιόπιστα στοιχεία για να πούμε αν η ροδιόλα είναι χρήσιμη για οποιονδήποτε σκοπό υγείας. Οι περισσότερες μελέτες σε ανθρώπους είναι χαμηλής έως μέτριας ποιότητας.
Το Memorial Sloan Kettering Cancer Center σημειώνει ότι μικρές μελέτες σε ανθρώπους δείχνουν πιθανά οφέλη για τη σωματική αντοχή, την πνευματική απόδοση, την κούραση και το στρες, αλλά ότι τα δεδομένα σε ανθρώπους είναι περιορισμένα και χρειάζονται μελέτες καλύτερης ποιότητας.
Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Φαρμάκων δέχεται τη ροδιόλα μόνο ως παραδοσιακό φυτικό φάρμακο για βραχυπρόθεσμη ανακούφιση από συμπτώματα στρες, όπως η κούραση και η εξάντληση. Αυτό βασίζεται στη μακρόχρονη χρήση, όχι σε απόδειξη από κλινικές μελέτες. Ο οργανισμός βρήκε αδυναμίες στις μελέτες που εξέτασε.
Γιατί το τσάι δεν είναι η μορφή που ελέγχθηκε
Τα προϊόντα ροδιόλας που εξέτασε ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Φαρμάκων είναι ξηρά εκχυλίσματα της ρίζας, φτιαγμένα με αλκοόλη, σε δισκία ή κάψουλες, σε δόση 144 έως 400 mg την ημέρα. Δεν αναφέρεται καμία μορφή τσαγιού.
Τσάι από ρίζα ροδιόλας κυκλοφορεί, αλλά κανείς δεν ξέρει πόσες από τις δραστικές ουσίες περιέχει ένα σπιτικό φλιτζάνι, και δεν έχει δοκιμαστεί για την κούραση. Γι' αυτό ο οδηγός αυτός δεν δίνει συνταγή για τσάι. Αν σας ενδιαφέρει η ροδιόλα, μιλήστε με γιατρό ή φαρμακοποιό για το αν ένα τυποποιημένο προϊόν είναι κατάλληλο για εσάς.
Ασφάλεια, παρενέργειες και αλληλεπιδράσεις
Το NCCIH αναφέρει ότι η ροδιόλα είναι πιθανώς ασφαλής για έως 12 εβδομάδες. Οι παρενέργειες που έχουν αναφερθεί είναι ζάλη, πονοκέφαλος, δυσκολία στον ύπνο και είτε ξηροστομία είτε υπερβολικό σάλιο. Η ευρωπαϊκή μονογραφία αναφέρει επίσης ναυτία, πόνο στο στομάχι, διάρροια, εξάνθημα και φαγούρα.
Οι πηγές διαφωνούν για τις αλληλεπιδράσεις. Η ευρωπαϊκή μονογραφία δεν βρήκε κλινικά σημαντικές αλληλεπιδράσεις, όμως το NCCIH αναφέρει αλληλεπίδραση με το φάρμακο για την πίεση λοσαρτάνη, και το MSKCC προειδοποιεί ότι η ροδιόλα μπορεί να αλλάξει τη δράση της βαρφαρίνης και του αντιεπιληπτικού φαινυτοΐνη. Το MSKCC περιγράφει επίσης ένα περιστατικό γρήγορου, ακανόνιστου καρδιακού παλμού σε γυναίκα που πήρε ροδιόλα μαζί με αντικαταθλιπτικό.
Γι' αυτό, ρωτήστε τον γιατρό ή τον φαρμακοποιό σας πριν χρησιμοποιήσετε ροδιόλα αν παίρνετε οποιοδήποτε συνταγογραφούμενο φάρμακο.
Πριν τη δοκιμάσετε: ένας απλός έλεγχος
Βήμα 1. Αναρωτηθείτε πόσο καιρό νιώθετε κουρασμένοι. Το NHS συμβουλεύει να δείτε γιατρό αν είστε κουρασμένοι εδώ και μερικές εβδομάδες χωρίς να ξέρετε γιατί, ή αν αυτό επηρεάζει την καθημερινότητά σας.
Βήμα 2. Αποκλείστε με τον γιατρό σας τις συχνές αιτίες. Το NHS αναφέρει ανάμεσα στις αιτίες της κούρασης τον κακό ύπνο, το στρες, την πεσμένη διάθεση, τις ορμονικές αλλαγές, τη σιδηροπενική αναιμία, τα προβλήματα θυρεοειδούς, τον διαβήτη και την άπνοια ύπνου. Μπορεί να χρειαστεί εξέταση αίματος.
Βήμα 3. Κοιτάξτε πρώτα τον ύπνο και τις συνήθειές σας. Σταθερές ώρες ύπνου, 6 με 9 ώρες ύπνο, τακτική κίνηση και καθόλου καφεΐνη τις δύο ώρες πριν τον ύπνο είναι οι βασικές συμβουλές αυτοφροντίδας του NHS.
Βήμα 4. Αν θέλετε ακόμα να δοκιμάσετε ροδιόλα, δείξτε το προϊόν στον φαρμακοποιό σας. Οι ευρωπαϊκές οδηγίες λένε να δείτε γιατρό αν τα συμπτώματα κρατούν πάνω από 2 εβδομάδες ενώ τη χρησιμοποιείτε ή αν χειροτερεύουν.
Συχνές ερωτήσεις
Πιάνει η ροδιόλα για την κούραση;
Τα στοιχεία είναι αδύναμα. Μικρές μελέτες δείχνουν ότι ίσως βοηθά στην κούραση και το στρες, αλλά το NCCIH αναφέρει ότι δεν υπάρχουν αρκετά αξιόπιστα στοιχεία για να ξέρουμε αν είναι χρήσιμη.
Μπορώ να φτιάξω τσάι ροδιόλας αντί να πάρω εκχύλισμα;
Τσάι ροδιόλας κυκλοφορεί, αλλά το σπιτικό τσάι δεν έχει μελετηθεί για την κούραση και η δύναμή του είναι άγνωστη. Τα προϊόντα που εξετάστηκαν στην Ευρώπη είναι τυποποιημένα ξηρά εκχυλίσματα.
Για πόσο καιρό μπορώ να παίρνω ροδιόλα;
Το NCCIH αναφέρει ότι είναι πιθανώς ασφαλής για έως 12 εβδομάδες. Οι ευρωπαϊκές οδηγίες συστήνουν να δείτε γιατρό αν τα συμπτώματα συνεχίζουν πέρα από 2 εβδομάδες χρήσης.
Πηγές
- Rhodiola: Usefulness and Safety — NCCIH
- Rhodiola — Memorial Sloan Kettering Cancer Center
- European Union herbal monograph on Rhodiola rosea L., rhizoma et radix (Revision 1) — European Medicines Agency
- Tiredness and fatigue — NHS
Το άρθρο αυτό δίνει γενικές πληροφορίες και δεν είναι ιατρική συμβουλή. Τα βότανα μπορεί να αλληλεπιδρούν με φάρμακα και με προβλήματα υγείας. Μιλήστε με γιατρό ή φαρμακοποιό πριν δοκιμάσετε ένα βότανο, ειδικά αν είστε έγκυος, θηλάζετε, το δίνετε σε παιδί ή παίρνετε φάρμακα.
