«Αποπαρασίτωση» με βότανα: μια επικίνδυνη μόδα
Στα social media λένε ότι σχεδόν όλοι έχουμε κρυφά παράσιτα και χρειαζόμαστε φυτικό «καθαρισμό». Δείτε τι είναι πραγματικά τα παράσιτα, γιατί η αυτοθεραπεία με φυτικά πακέτα είναι κακή ιδέα και πώς οι γιατροί τα βρίσκουν και τα θεραπεύουν.
Η «αποπαρασίτωση» συνήθως ξεκινά με ένα βίντεο ή ένα τεστ. Φούσκωμα, κούραση, κακός ύπνος, λιγούρες ή φαγούρα, λέει, μπορεί όλα να σημαίνουν σκουλήκια. Η λύση που προτείνεται είναι ένα πακέτο με φυτικές κάψουλες, σταγόνες ή τσάγια για εβδομάδες, συχνά με τη συμβουλή να κρίνετε αν πιάνει από το πώς νιώθετε.
Οι παρασιτώσεις είναι υπαρκτές, και η Cleveland Clinic σημειώνει ότι αφορούν εκατομμύρια ανθρώπους σε όλο τον κόσμο. Ακριβώς γι' αυτό όμως οι εικασίες και η αυτοθεραπεία είναι επικίνδυνες. Δείτε τι λένε τα στοιχεία και οι αρμόδιες αρχές.
Τι είναι πραγματικά τα παράσιτα
Η Cleveland Clinic περιγράφει τρεις κύριες ομάδες. Τα εξωπαράσιτα, όπως οι ψείρες, τα ακάρεα, οι ψύλλοι και τα τσιμπούρια, ζουν στο εξωτερικό του σώματος. Οι έλμινθες είναι σκουλήκια, όπως οι ταινίες, οι ασκαρίδες και τα τρηματώδη, και ζουν συνήθως στο έντερο. Τα πρωτόζωα είναι μονοκύτταροι οργανισμοί, όπως οι αμοιβάδες, που μπορεί να ζουν στο έντερο, στο αίμα ή στους ιστούς.
Συνήθως κολλάμε από μολυσμένο νερό, τρόφιμα ή χώμα, από κακό πλύσιμο των χεριών, από τσιμπήματα εντόμων ή από στενή επαφή με κάποιον που έχει μολυνθεί. Επικίνδυνες τροφές είναι το ωμό ή μισοψημένο κρέας και ψάρι, τα άπλυτα λαχανικά και φρούτα, και το μη παστεριωμένο γάλα ή χυμός. Τα συμπτώματα διαφέρουν πολύ και μπορεί να είναι διάρροια, ναυτία, πόνος στην κοιλιά, απώλεια βάρους, πυρετός, κούραση ή εξάνθημα, ενώ κάποιοι δεν έχουν κανένα σύμπτωμα. Επειδή αυτά τα σημάδια μοιάζουν με πολλές άλλες παθήσεις, τα συμπτώματα από μόνα τους δεν μπορούν να σας πουν ότι έχετε παράσιτο.
Τι λένε τα στοιχεία
Καμία ιατρική πηγή που ελέγξαμε δεν στηρίζει τη φυτική «αποπαρασίτωση». Σε προειδοποιητική επιστολή προς έναν πωλητή πακέτων «αποπαρασίτωσης» για ενήλικες και παιδιά, ο Οργανισμός Τροφίμων και Φαρμάκων των ΗΠΑ (FDA) έγραψε ότι τα προϊόντα δεν αναγνωρίζονται γενικά ως ασφαλή και αποτελεσματικά για τις χρήσεις που διαφήμιζαν, άρα ήταν μη εγκεκριμένα φάρμακα. Ο FDA είπε επίσης ότι οι παρασιτώσεις δεν προσφέρονται για αυτοδιάγνωση ή θεραπεία χωρίς επαγγελματία υγείας, γι' αυτό ήταν αδύνατο να γραφτούν ασφαλείς οδηγίες χρήσης για τον απλό καταναλωτή.
Η αψιθιά δείχνει την απόσταση ανάμεσα στο μάρκετινγκ και τα στοιχεία. Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Φαρμάκων (EMA) αναγνωρίζει την αψιθιά μόνο ως παραδοσιακό φάρμακο για την προσωρινή έλλειψη όρεξης και την ήπια δυσπεψία, όχι για σκουλήκια ή παράσιτα. Προειδοποιεί επίσης ότι η αψιθιά περιέχει θουγιόνη, μια ουσία που αναφέρεται ως τοξική για το νευρικό σύστημα, και ορίζει αυστηρό ημερήσιο όριο.
Οι πραγματικές παρασιτώσεις αντιμετωπίζονται με φάρμακα που επιλέγονται για το συγκεκριμένο παράσιτο, όπως αντιπαρασιτικά, και μερικές φορές αντιβιοτικά, σαμπουάν ή αλοιφές. Η Cleveland Clinic σημειώνει ότι κάποιες λοιμώξεις περνούν μόνες τους, αλλά συνιστά παρ' όλα αυτά να δει κανείς επαγγελματία υγείας για διάγνωση.
Αν πιστεύετε ότι έχετε παράσιτο, βήμα βήμα
Βήμα 1: Ξεκινήστε από τον γιατρό σας. Το CDC τονίζει ότι οι παρασιτώσεις διαγιγνώσκονται και θεραπεύονται κάθε μέρα, και προτείνει να δείτε αν μπορεί να σας εξετάσει και να σας θεραπεύσει ο προσωπικός σας γιατρός ή αν χρειάζεστε ειδικό.
Βήμα 2: Πείτε στον γιατρό για πρόσφατα ταξίδια, νερό από πηγές ή ρυάκια που ήπιατε, κατοικίδια, ωμό ή μισοψημένο φαγητό και πότε ξεκίνησαν τα συμπτώματα. Κάποια παράσιτα είναι σπάνια και βρίσκονται κυρίως σε ταξιδιώτες ή σε ανθρώπους από περιοχές όπου είναι συχνά.
Βήμα 3: Περιμένετε εξετάσεις, όχι εικασίες. Η Cleveland Clinic αναφέρει ότι η εξέταση κοπράνων συχνά χρειάζεται τρία ή περισσότερα δείγματα σε διάστημα αρκετών ημερών, και μπορεί να προστεθούν εξετάσεις αίματος ή απεικονιστικές.
Βήμα 4: Αν χρειαστεί θεραπεία, πάρτε το φάρμακο ακριβώς όπως σας το έδωσαν, ώστε να μην επανέλθει η λοίμωξη.
Βήμα 5: Προλάβετε τη μόλυνση. Πλένετε τα χέρια πριν φάτε και αφού πιάσετε ωμό κρέας, κατοικίδια ή μετά την τουαλέτα. Ψήνετε το κρέας στη σωστή θερμοκρασία, πλένετε τα λαχανικά και τα φρούτα, αποφεύγετε το μη παστεριωμένο γάλα και τους μη παστεριωμένους χυμούς, και βράζετε το νερό από λίμνες ή ρυάκια σε δυνατή βράση για τουλάχιστον 1 λεπτό πριν το πιείτε.
Συχνές ερωτήσεις
Έχουμε όλοι παράσιτα;
Όχι. Οι παρασιτώσεις είναι συχνές σε όλο τον κόσμο, και πολλοί έχουν λίγα ή καθόλου συμπτώματα, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι όλοι έχουν. Ο μόνος τρόπος να το ξέρετε είναι σωστές εξετάσεις που ζητά ο γιατρός.
Μπορούν το σκόρδο ή οι κολοκυθόσποροι να διώξουν τα σκουλήκια;
Κάποιες σελίδες υγείας αναφέρουν τροφές όπως το σκόρδο, οι κολοκυθόσποροι ή περισσότερες φυτικές ίνες ως κάτι που μπορεί να βοηθήσει, αλλά δεν βρήκαμε καλά στοιχεία ότι καθαρίζουν μια λοίμωξη. Αν υποψιάζεστε παράσιτο, κάντε εξετάσεις και σωστή θεραπεία.
Μπορώ να πίνω τσάι αψιθιάς για την πέψη;
Ο EMA δέχεται την αψιθιά μόνο ως παραδοσιακό φάρμακο για βραχυχρόνια έλλειψη όρεξης και ήπια δυσπεψία σε ενήλικες. Δείτε γιατρό αν τα συμπτώματα κρατούν πάνω από 2 εβδομάδες, και αποφύγετέ τη στην εγκυμοσύνη, στον θηλασμό και κάτω των 18.
Πηγές
- Parasites: Types, Symptoms, Treatment and Prevention — Cleveland Clinic
- What to Do When You Think You Have a Parasitic Disease — CDC
- Warning letter to a seller of parasite cleanse products — US Food and Drug Administration
- European Union herbal monograph on Artemisia absinthium L., herba (Revision 1) — European Medicines Agency
Το άρθρο αυτό δίνει γενικές πληροφορίες και δεν είναι ιατρική συμβουλή. Τα βότανα μπορεί να αλληλεπιδρούν με φάρμακα και με προβλήματα υγείας. Μιλήστε με γιατρό ή φαρμακοποιό πριν δοκιμάσετε ένα βότανο, ειδικά αν είστε έγκυος, θηλάζετε, το δίνετε σε παιδί ή παίρνετε φάρμακα.
