Πώς να αποξηράνετε και να φυλάξετε βότανα στο σπίτι
Η αποξήρανση της δικής σας μέντας, του φασκόμηλου ή της λουίζας είναι εύκολη και κρατά το βάζο με το τσάι γεμάτο όλο τον χειμώνα. Το μυστικό είναι να στεγνώσουν τα βότανα εντελώς και γρήγορα, ώστε η μούχλα να μη βρει ποτέ ευκαιρία.
Μια γλάστρα μέντα ή ένα φουντωτό φασκόμηλο συχνά σας δίνει πολύ περισσότερα φύλλα απ' όσα μπορείτε να χρησιμοποιήσετε φρέσκα. Η αποξήρανση όσων περισσεύουν είναι ένας απλός τρόπος να γεμίσετε τα δικά σας βάζα για τσάι και μαγείρεμα για τους κρύους μήνες.
Η αποξήρανση στο σπίτι είναι ασφαλής και εύκολη αν ακολουθείτε μερικούς κανόνες. Οι πιο σημαντικοί: ξεκινάτε με καθαρά βότανα, τα στεγνώνετε γρήγορα και εντελώς, και τα φυλάτε εκεί όπου η υγρασία δεν μπορεί να ξαναμπεί. Δείτε πώς γίνεται, βήμα προς βήμα.
Βήμα προς βήμα: αποξήρανση στον αέρα
Βήμα 1: Κόψτε υγιή κλωνάρια ένα στεγνό πρωινό, αφού φύγει η δροσιά. Αφήστε τα φύλλα που είναι κίτρινα, με κηλίδες ή χαλασμένα.
Βήμα 2: Πλύνετε τα χέρια σας και μετά ξεπλύνετε τα βότανα κάτω από κρύο τρεχούμενο νερό, όπως συνιστά το CDC για όλα τα φρέσκα φρούτα και λαχανικά. Τινάξτε τα καλά και σκουπίστε τα εντελώς με μια καθαρή πετσέτα. Τα βρεγμένα φύλλα στεγνώνουν αργά και χαλάνε πιο εύκολα.
Βήμα 3: Δέστε μικρά ματσάκια των 5 έως 8 κλωναριών με σπάγκο. Στα μικρά ματσάκια ο αέρας φτάνει σε κάθε φύλλο.
Βήμα 4: Κρεμάστε τα ματσάκια ανάποδα σε ζεστό, στεγνό, καλά αεριζόμενο δωμάτιο, μακριά από τον ήλιο. Ένα δωμάτιο που δεν χρησιμοποιείτε ή μια σκιερή γωνιά μακριά από την κουζίνα είναι ιδανικά. Αποφύγετε κουζίνες και μπάνια με πολλούς υδρατμούς.
Βήμα 5: Ελέγχετέ τα κάθε λίγες μέρες. Τα περισσότερα φυλλώδη βότανα είναι έτοιμα σε 1 έως 2 εβδομάδες, όταν τα φύλλα είναι τραγανά και θρυμματίζονται εύκολα στα δάχτυλα. Τα άνθη, όπως το χαμομήλι, μπορείτε αντί γι' αυτό να τα απλώσετε σε μία στρώση σε καθαρό δίσκο ή χαρτί.
Βήμα προς βήμα: στον φούρνο ή γρήγορη αποξήρανση
Αν το σπίτι σας έχει υγρασία, βοηθά μια πιο γρήγορη μέθοδος. Απλώστε καθαρά, στεγνά φύλλα σε μία στρώση σε ταψί στρωμένο με λαδόχαρτο.
Βάλτε τον φούρνο στη χαμηλότερη θερμοκρασία, ιδανικά γύρω στους 50 με 60 °C, και αφήστε την πόρτα λίγο ανοιχτή για να φεύγει η υγρασία. Ελέγχετε κάθε 20 με 30 λεπτά και γυρίζετε τα φύλλα. Είναι έτοιμα όταν γίνουν τραγανά, κάτι που συχνά παίρνει 1 έως 4 ώρες ανάλογα με το βότανο.
Ένας αφυδατωτής τροφίμων στη ρύθμιση για βότανα κάνει την ίδια δουλειά με λιγότερη επίβλεψη. Όποια μέθοδο κι αν χρησιμοποιήσετε, αφήστε τα φύλλα να κρυώσουν εντελώς πριν τα φυλάξετε, αλλιώς τα ζεστά φύλλα θα «ιδρώσουν» μέσα στο βάζο.
Πώς φυλάμε τα αποξηραμένα βότανα
Αφαιρέστε τα τραγανά φύλλα από τα κλωνάρια και φυλάξτε τα ολόκληρα ή ελαφρά θρυμματισμένα σε καθαρά, στεγνά, αεροστεγή γυάλινα βάζα. Τα ολόκληρα φύλλα κρατούν περισσότερο το άρωμά τους· θρυμματίστε τα λίγο πριν τα χρησιμοποιήσετε.
Κρατήστε τα βάζα σε δροσερό, σκοτεινό ντουλάπι, μακριά από την κουζίνα, τον βραστήρα και τα ηλιόλουστα παράθυρα. Γράψτε σε κάθε βάζο το όνομα του βοτάνου, ώστε να μη μπερδέψετε βότανα που μοιάζουν.
Ελέγχετε τα βάζα σας πού και πού. Αν δείτε χνούδι, σκούρες κηλίδες ή υγρασία στα τοιχώματα, ή αν τα βότανα μυρίζουν μούχλα αντί για άρωμα, πετάξτε όλο το βάζο. Μην προσπαθήσετε να σώσετε μουχλιασμένα βότανα βγάζοντας μόνο τα χαλασμένα κομμάτια.
Τι λένε τα στοιχεία
Η έρευνα για την αποξήρανση βοτάνων στο σπίτι είναι περιορισμένη, οπότε αυτά τα βήματα ακολουθούν γενικές οδηγίες για την ασφάλεια τροφίμων και την πρόληψη της μούχλας και όχι μελέτες ειδικά για βότανα.
Η μούχλα χρειάζεται υγρασία. Η Mayo Clinic σημειώνει ότι η μούχλα αναπτύσσεται όπου υπάρχει υπερβολική υγρασία και κακός αερισμός, και ότι υγρασία στο σπίτι πάνω από 50% μπορεί να την ευνοήσει. Γι' αυτό μετράει η γρήγορη, πλήρης αποξήρανση και η αεροστεγής φύλαξη. Η έκθεση στη μούχλα μπορεί επίσης να προκαλέσει συμπτώματα σε άτομα με αλλεργία στη μούχλα ή άσθμα.
Τα βότανα σε λάδι είναι άλλη περίπτωση. Το CDC προειδοποιεί ότι τα σπιτικά λάδια με σκόρδο ή βότανα έχουν κίνδυνο αλλαντίασης. Συμβουλεύει να τα κρατάτε στο ψυγείο και να τα πετάτε μετά από 4 ημέρες. Τα αποξηραμένα βότανα που φυλάσσονται σκέτα σε βάζο δεν χρειάζονται αυτό το βήμα.
Συχνές ερωτήσεις
Μπορώ να αποξηράνω βότανα στον φούρνο μικροκυμάτων;
Κάποιοι το κάνουν, αλλά τα φύλλα καίγονται εύκολα και το αποτέλεσμα βγαίνει άνισο. Η αποξήρανση στον αέρα ή σε πολύ χαμηλό φούρνο σας δίνει περισσότερο έλεγχο.
Πόσο κρατούν τα αποξηραμένα βότανα;
Σε αεροστεγές βάζο και στο σκοτάδι, τα περισσότερα αποξηραμένα φυλλώδη βότανα κρατούν καλή γεύση από αρκετούς μήνες έως περίπου έναν χρόνο. Μυρίστε τα πριν τα χρησιμοποιήσετε: αν το άρωμα έχει ξεθωριάσει, το ίδιο ισχύει και για τη γεύση. Πετάξτε όσα μυρίζουν μούχλα.
Μπορώ να φυλάξω φρέσκα βότανα σε ελαιόλαδο;
Μόνο για λίγο και μόνο στο ψυγείο. Το CDC συμβουλεύει να κρατάτε στο ψυγείο τα σπιτικά λάδια με σκόρδο ή βότανα και να τα πετάτε μετά από 4 ημέρες, λόγω κινδύνου αλλαντίασης.
Πηγές
- Botulism Prevention — CDC
- Preventing Food Poisoning — CDC
- Mold allergy - Symptoms and causes — Mayo Clinic
- Symptoms of Botulism — CDC
Το άρθρο αυτό δίνει γενικές πληροφορίες και δεν είναι ιατρική συμβουλή. Τα βότανα μπορεί να αλληλεπιδρούν με φάρμακα και με προβλήματα υγείας. Μιλήστε με γιατρό ή φαρμακοποιό πριν δοκιμάσετε ένα βότανο, ειδικά αν είστε έγκυος, θηλάζετε, το δίνετε σε παιδί ή παίρνετε φάρμακα.
