«Cortisol detox» και adrenal cocktail: τι λέει η επιστήμη
Χυμός πορτοκαλιού, νερό καρύδας, αλάτι και κρεμοτάρταρο προβάλλονται στο ίντερνετ ως «αποτοξίνωση από την κορτιζόλη». Δείτε τι υπόσχεται η τάση, τι κάνουν πραγματικά τα επινεφρίδιά σας και ένα πιο απλό ρόφημα για να απολαύσετε στη θέση του.
Αν περάσετε λίγη ώρα σε βίντεο ευεξίας, θα πέσετε σίγουρα πάνω στο adrenal cocktail. Η συνηθισμένη εκδοχή είναι ένα ποτήρι χυμός πορτοκαλιού με νερό καρύδας, μια πρέζα αλάτι και μια κουταλιά κρεμοτάρταρο, που συχνά πίνεται στη μέση του πρωινού ή του απογεύματος.
Παρουσιάζεται ως τρόπος να «στηρίξετε» τα κουρασμένα επινεφρίδια, να μειώσετε την κορτιζόλη, να ηρεμήσετε το στρες, ακόμη και να χάσετε κοιλιά, μερικές φορές με την ετικέτα «cortisol detox». Η γοητεία του είναι κατανοητή. Πολλοί νιώθουν εξαντλημένοι τη μέρα και σε υπερένταση τη νύχτα, και ένα φωτεινό πορτοκαλί ρόφημα μοιάζει με μια ήπια λύση. Δείτε τι ισχυρίζεται η τάση, τι κάνει στην πραγματικότητα ο οργανισμός με την κορτιζόλη και γιατί ένα συστατικό θέλει πραγματική προσοχή.
Τι υπόσχεται η τάση
Η ιδέα πίσω από το ρόφημα είναι η λεγόμενη «κόπωση των επινεφριδίων»: η πεποίθηση ότι το μακροχρόνιο στρες φθείρει σιγά σιγά τα επινεφρίδια και προκαλεί κούραση, κακό ύπνο και λιγούρες για αλάτι ή ζάχαρη. Το ρόφημα υποτίθεται ότι αναπληρώνει τα μέταλλα και τη βιταμίνη C που χρειάζονται αυτοί οι αδένες.
Η Mayo Clinic είναι σαφής: η «κόπωση των επινεφριδίων» δεν είναι επίσημη ιατρική διάγνωση. Είναι μια χαλαρή ονομασία για συμπτώματα που είναι συχνά και όχι ειδικά. Οι υποστηρικτές της λένε ότι το χρόνιο στρες φθείρει τους αδένες με τρόπο που οι συνηθισμένες εξετάσεις δεν εντοπίζουν, όμως η Mayo Clinic αναφέρει ότι δεν υπάρχουν στοιχεία που να στηρίζουν αυτή τη θεωρία.
Νερό με πορτοκάλι και μέντα
Χρειάζεστε
- κρύο νερό, απλό ή ανθρακούχο300 ml
- πορτοκάλι, πλυμένο και κομμένο σε λεπτές φέτες1/2
- φρέσκα φύλλα μέντας4 έως 5
- παγάκια, προαιρετικάλίγα
Εκτέλεση
- Βάλτε τα φύλλα μέντας σε ένα μεγάλο ποτήρι και πιέστε τα απαλά με ένα κουτάλι για να βγάλουν το άρωμά τους.
- Προσθέστε τις φέτες πορτοκαλιού και στύψτε ελαφρά μία από αυτές μέσα στο ποτήρι.
- Ρίξτε το νερό, προσθέστε παγάκια αν θέλετε και ανακατέψτε.
- Αφήστε το 5 λεπτά να αναπτύξει γεύση και πιείτε το σιγά σιγά, ιδανικά μακριά από την οθόνη.
Συμβουλές
- Απολαύστε το μαζί με ένα κανονικό πρωινό ή σνακ, όχι στη θέση του φαγητού.
- Φτιάξτε μια κανάτα το πρωί και κρατήστε τη στο ψυγείο για όλη τη μέρα. Βγάλτε τις φέτες πορτοκαλιού μετά από λίγες ώρες για να μην πικρίσει το νερό.
- Συνδυάστε το με πέντε λεπτά αργής αναπνοής για ένα πραγματικό διάλειμμα στη μέση του πρωινού.
Τι κάνει πραγματικά η κορτιζόλη
Η κορτιζόλη είναι μια στεροειδής ορμόνη που παράγεται από τα επινεφρίδια, τους αδένες που βρίσκονται πάνω από τα νεφρά. Η Cleveland Clinic εξηγεί ότι επηρεάζει σχεδόν κάθε όργανο. Βοηθά στη ρύθμιση του σακχάρου και του μεταβολισμού, περιορίζει τη φλεγμονή, επηρεάζει την αρτηριακή πίεση και βοηθά στον έλεγχο του κύκλου ύπνου και εγρήγορσης.
Η κορτιζόλη δεν είναι τοξίνη που πρέπει να «αποβληθεί». Τα επίπεδά της ανεβαίνουν φυσιολογικά και κορυφώνονται το πρωί, λίγο πριν ξυπνήσετε, και πέφτουν το βράδυ. Ανεβαίνουν επίσης στο στρες, κάτι που σας βοηθά να μένετε σε εγρήγορση και απελευθερώνει σάκχαρο για γρήγορη ενέργεια.
Πραγματικά προβλήματα με την κορτιζόλη υπάρχουν, αλλά είναι ιατρικές παθήσεις που διαγιγνώσκονται με ιατρικές εξετάσεις, όχι με ένα ρόφημα. Η υπερβολική κορτιζόλη, όπως στο σύνδρομο Cushing, μπορεί να προκαλέσει αύξηση βάρους στο πρόσωπο και την κοιλιά, μωβ ραγάδες, μυϊκή αδυναμία και υψηλή πίεση. Η πολύ λίγη, όπως στην επινεφριδιακή ανεπάρκεια, μπορεί να προκαλέσει κόπωση, απώλεια βάρους που δεν επιδιώξατε, ανορεξία και χαμηλή πίεση. Και τα δύο χρειάζονται γιατρό.
Τι λένε τα στοιχεία
Καμία από τις ιατρικές πηγές που ελέγξαμε δεν περιγράφει έρευνα που να δείχνει ότι το adrenal cocktail μειώνει την κορτιζόλη, στηρίζει τα επινεφρίδια ή βοηθά στο βάρος. Διατροφικά, είναι χυμός φρούτων με λίγο αλάτι και μια δόση καλίου.
Το κάλιο είναι το σημείο που θέλει προσοχή. Το κρεμοτάρταρο, υλικό ζαχαροπλαστικής που είναι υποπροϊόν της οινοποίησης, είναι όξινο τρυγικό κάλιο. Μια τεχνική έκθεση του Υπουργείου Γεωργίας των ΗΠΑ (USDA) σημειώνει ότι περίπου το ένα πέμπτο του βάρους του είναι κάλιο και αναφέρει μια εκτίμηση ότι έξι κουταλιές της σούπας θα έδιναν σχεδόν 17.000 mg. Για σύγκριση, το Γραφείο Συμπληρωμάτων Διατροφής των NIH δίνει μέση ημερήσια ανάγκη 2.600 mg για ενήλικες γυναίκες και 3.400 mg για ενήλικες άνδρες.
Τα υγιή νεφρά συνήθως αποβάλλουν το επιπλέον κάλιο από τις τροφές. Όμως το Γραφείο Συμπληρωμάτων Διατροφής προειδοποιεί ότι οι συμπυκνωμένες πηγές, όπως τα συμπληρώματα και τα υποκατάστατα αλατιού, μπορεί να ανεβάσουν υπερβολικά το κάλιο στο αίμα, και ότι ιδιαίτερο κίνδυνο έχουν τα άτομα με νεφρική νόσο, με επινεφριδιακή ανεπάρκεια και όσοι παίρνουν ορισμένα φάρμακα. Άρα δεν είναι συστατικό για να το προσθέτετε με το κουτάλι.
Τι βοηθά λοιπόν με το στρες; Η Cleveland Clinic αναφέρει τον καλό ύπνο, την τακτική σωματική δραστηριότητα, τις βαθιές αναπνοές, τις δραστηριότητες που σας ευχαριστούν, το γέλιο και τις υγιείς σχέσεις. Κανένα από αυτά δεν σερβίρεται σε ποτήρι, αλλά όλα είναι δωρεάν.
Συχνές ερωτήσεις
Υπάρχει πραγματικά «κόπωση των επινεφριδίων»;
Όχι ως ιατρική διάγνωση. Η Mayo Clinic λέει ότι δεν υπάρχουν στοιχεία ότι το στρες φθείρει τα επινεφρίδια με τρόπο που δεν φαίνεται στις εξετάσεις. Η επινεφριδιακή ανεπάρκεια υπάρχει και διαγιγνώσκεται με εξετάσεις που μετρούν τις ορμόνες των επινεφριδίων.
Μπορεί κάποιο ρόφημα να μειώσει την κορτιζόλη μου;
Δεν υπάρχουν καλά στοιχεία ότι μπορεί. Ο ύπνος, η κίνηση, η αργή αναπνοή και ο χρόνος με ανθρώπους που αγαπάτε είναι οι συνήθειες που η Cleveland Clinic συνδέει με χαμηλότερες ορμόνες του στρες.
Είναι επικίνδυνη μια πρέζα κρεμοτάρταρο;
Για τους περισσότερους υγιείς ενήλικες, η μικρή ποσότητα που μπαίνει στη ζαχαροπλαστική δεν αποτελεί πρόβλημα. Ο κίνδυνος αυξάνεται με μεγαλύτερες ποσότητες, καθημερινή χρήση, νεφρική νόσο, επινεφριδιακή ανεπάρκεια ή φάρμακα που κατακρατούν κάλιο.
Πηγές
- Adrenal fatigue: What causes it? — Mayo Clinic
- Cortisol: What It Is, Function, Symptoms & Levels — Cleveland Clinic
- Potassium: Fact Sheet for Consumers — NIH Office of Dietary Supplements
- Potassium Acid Tartrate: Technical Report — USDA Agricultural Marketing Service
Το άρθρο αυτό δίνει γενικές πληροφορίες και δεν είναι ιατρική συμβουλή. Τα βότανα μπορεί να αλληλεπιδρούν με φάρμακα και με προβλήματα υγείας. Μιλήστε με γιατρό ή φαρμακοποιό πριν δοκιμάσετε ένα βότανο, ειδικά αν είστε έγκυος, θηλάζετε, το δίνετε σε παιδί ή παίρνετε φάρμακα.
