Βασιλικός σε γλάστρα: φύτευμα, κορφολόγημα, να μην ανθίσει
Ο βασιλικός μεγαλώνει εύκολα σε γλάστρα αν του δώσετε ζέστη, ήλιο και τακτικό κορφολόγημα. Δείτε πώς να τον σπείρετε ή να τον φυτέψετε, να τον κρατήσετε φουντωτό και να τον μαζεύετε όλο το καλοκαίρι.
Μια γλάστρα βασιλικός σε ένα ηλιόλουστο περβάζι ή μπαλκόνι μπορεί να σας δίνει φρέσκα φύλλα για μήνες, και ξεκινά εύκολα από σπόρο. Έχει όμως δύο αδύναμα σημεία: δεν αντέχει το κρύο, και μόλις ανθίσει, ρίχνει την ενέργειά του στον σπόρο αντί για καινούργια φύλλα.
Σε αυτόν τον οδηγό θα δείτε πώς να σπείρετε ή να φυτέψετε βασιλικό σε γλάστρα, πώς να τον κορφολογείτε ώστε να γίνει φουντωτός αντί για ψηλός και αδύνατος, και πώς να τον μαζεύετε ώστε να συνεχίζει να βγάζει φύλλα.
Τι χρειάζεται ο βασιλικός
Ο βασιλικός είναι ευαίσθητο μονοετές φυτό. Αυτό σημαίνει ότι δεν αντέχει τον παγετό και συνήθως κρατά μία σεζόν. Οι σπόροι φυτρώνουν καλύτερα στους 20 °C περίπου, οπότε ένα ζεστό, φωτεινό περβάζι είναι το ιδανικό σημείο για να ξεκινήσετε.
Έξω, περιμένετε μέχρι οι νυχτερινές θερμοκρασίες να μένουν σταθερά πάνω από 10 °C. Διαλέξτε ένα ζεστό, ηλιόλουστο και προστατευμένο σημείο. Η Βασιλική Εταιρεία Κηπουρικής της Βρετανίας (RHS) σημειώνει ότι οι γλάστρες συχνά τα πάνε καλύτερα από το έδαφος, γιατί στραγγίζουν εύκολα και προστατεύονται πιο εύκολα από γυμνοσάλιαγκες και σαλιγκάρια.
Βασιλικός σε γλάστρα, από τον σπόρο ως το πρώτο μάζεμα
Χρειάζεστε
- γλάστρα τουλάχιστον 20 εκ. πλάτος και βάθος, με τρύπες αποστράγγισης1
- χώμα γενικής χρήσης χωρίς τύρφηόσο χρειάζεται για να γεμίσει η γλάστρα
- σπόροι βασιλικού, ή 3 μικρά φυτά βασιλικού1 φακελάκι
- για τη σπορά, με νωπό χώμα σποράς χωρίς τύρφη1 μικρό σποροδοχείο ή μερικά γλαστράκια
- διάφανη πλαστική σακούλα ή καπάκι σποροδοχείου1
- ισορροπημένο υγρό λίπασμα, προαιρετικάόσο χρειάζεται
Εκτέλεση
- Σπείρετε σε εσωτερικό χώρο από τις αρχές της άνοιξης ως τα μέσα του καλοκαιριού. Σκορπίστε τους σπόρους αραιά στην επιφάνεια του νωπού χώματος σποράς, σκεπάστε με διάφανη σακούλα ή καπάκι και κρατήστε τους σε ζεστό σημείο, ιδανικά γύρω στους 20 °C.
- Μόλις φυτρώσουν, βγάλτε το κάλυμμα και κρατήστε τα σπορόφυτα σε ζεστό και φωτεινό σημείο. Ποτίζετε τακτικά αλλά όχι υπερβολικά, γιατί τα σπορόφυτα παθαίνουν εύκολα σήψη λαιμού, μια μυκητιασική ασθένεια που τα κάνει να πέφτουν.
- Όταν τα σπορόφυτα έχουν αρκετά φύλλα, μεταφέρετε τα τρία πιο δυνατά στη μεγάλη γλάστρα, σε απόσταση τουλάχιστον 10 εκ., στο ίδιο βάθος. Αν αγοράσατε μικρά φυτά, ξεκινήστε από εδώ.
- Αν η γλάστρα θα μείνει έξω, περιμένετε μέχρι οι νύχτες να μένουν πάνω από 10 °C. Πρώτα σκληραγωγήστε τα φυτά, συνηθίζοντάς τα σταδιακά στις συνθήκες έξω πριν τα αφήσετε μόνιμα εκεί.
- Βάλτε τη γλάστρα σε ζεστό, ηλιόλουστο και προστατευμένο σημείο. Ποτίζετε το πρωί στη βάση των φυτών, ώστε το χώμα να μένει υγρό αλλά ποτέ μουσκεμένο.
- Όταν κάθε φυτό έχει αρκετά ζευγάρια φύλλα, κόψτε την κορυφή του ακριβώς πάνω από ένα ζευγάρι φύλλα. Συνεχίστε να κορφολογείτε τις άκρες περίπου μία φορά την εβδομάδα.
- Από τα μέσα του καλοκαιριού ελέγχετε τις κορυφές για μπουμπούκια και κόψτε τα μόλις τα δείτε.
Συμβουλές
- Σπείρετε λίγους σπόρους κάθε φορά, με διαφορά μερικών εβδομάδων, για μεγαλύτερη περίοδο συγκομιδής.
- Αν έχετε αρκετά φυτά, αφήστε ένα να ανθίσει. Τα άνθη του είναι πλούσια σε νέκταρ και τρέφουν μέλισσες και άλλα έντομα.
Γλάστρα, χώμα και πότισμα
Χρησιμοποιήστε γλάστρα τουλάχιστον 20 εκ. πλάτος και βάθος, με τρύπες αποστράγγισης, γεμάτη με χώμα γενικής χρήσης χωρίς τύρφη. Αφήστε τουλάχιστον 10 εκ. απόσταση ανάμεσα στα φυτά. Τα στριμωγμένα φυτά τείνουν να ανθίζουν νωρίτερα, οπότε μη βάλετε περισσότερα.
Κρατάτε το χώμα ομοιόμορφα υγρό. Ποτίζετε το πρωί αν μπορείτε, στη βάση του φυτού, χωρίς να βρέχετε τα φύλλα. Ο βασιλικός δεν θέλει βρεγμένες ρίζες τη νύχτα, αλλά αν τον αφήσετε να ξεραθεί, μπορεί να ανθίσει νωρίτερα.
Στη γλάστρα μπορεί να ωφεληθεί από ένα ισορροπημένο υγρό λίπασμα πού και πού. Αποφύγετε λιπάσματα πλούσια σε κάλιο, όπως αυτά για ντομάτες, γιατί ευνοούν τα άνθη αντί για τα φύλλα.
Τι λένε τα στοιχεία
Η συμβουλή να κορφολογείτε τον βασιλικό και να του κόβετε τα άνθη βασίζεται στην εμπειρία της κηπουρικής και όχι σε εργαστηριακές μελέτες, αλλά οι μεγάλοι φορείς κηπουρικής συμφωνούν. Η υπηρεσία γεωργικών εφαρμογών του Πανεπιστημίου της Δυτικής Βιρτζίνια εξηγεί ότι μόλις ο βασιλικός ανθίσει, σταματά να βγάζει καινούργια φύλλα και ρίχνει την ενέργειά του στον σπόρο, και ότι το τακτικό κορφολόγημα εμποδίζει την ανθοφορία. Η RHS συμβουλεύει να αφαιρείτε τα ανθισμένα κοτσάνια μόλις τα δείτε, για να μένουν τα φύλλα στην καλύτερή τους κατάσταση.
Να είστε όμως ρεαλιστές. Η ανθοφορία ξεκινά συνήθως από τα μέσα ως τα τέλη του καλοκαιριού, και ο βασιλικός συνήθως καλλιεργείται ως μονοετής και πετιέται το φθινόπωρο. Το κορφολόγημα καθυστερεί το τέλος της σεζόν, αλλά δεν μπορεί να το σταματήσει. Αν βάλετε τη γλάστρα μέσα πριν έρθει το κρύο, μπορείτε να την παρατείνετε λίγο.
Μάζεμα και χρήση του βασιλικού
Αρχίστε να μαζεύετε μόλις το φυτό εγκατασταθεί. Κόψτε με τα δάχτυλα ή με ψαλίδι τα πάνω 5 έως 8 εκ. ενός βλαστού, αφήνοντας περίπου τέσσερα φύλλα κάτω από το κόψιμο. Νέα πλάγια βλαστάρια θα βγουν ακριβώς κάτω από το σημείο που κόψατε. Αν το κάνετε περίπου μία φορά την εβδομάδα, το φυτό διακλαδίζεται και γεμίζει φύλλα.
Προσθέστε τα φρέσκα φύλλα στα ζεστά φαγητά λίγο πριν τα σερβίρετε, γιατί το μαγείρεμα μειώνει το άρωμα. Τα άνθη του βασιλικού τρώγονται και έχουν πιο ήπια γεύση από τα φύλλα. Αν έχετε πολλά φύλλα, πολτοποιήστε τα και καταψύξτε τα σε μικρές μερίδες. Για να ριζώσετε ένα βλαστό, κόψτε τα πάνω 10 εκ., βάλτε τον σε ένα ποτήρι νερό μέχρι να βγάλει ρίζες και μετά φυτέψτε τον σε γλάστρα.
Συχνές ερωτήσεις
Γιατί ο βασιλικός μου στη γλάστρα ψήλωσε και αδυνάτισε ή ανθίζει ήδη;
Συνήθως χρειάζεται περισσότερο κορφολόγημα ή περισσότερο χώρο. Το στρίμωγμα, το ξέρασμα και τα λιπάσματα πλούσια σε κάλιο φέρνουν νωρίτερα την ανθοφορία. Κορφολογείτε κάθε εβδομάδα και κόβετε τα μπουμπούκια μόλις φανούν.
Μπορώ να κρατήσω τον βασιλικό ζωντανό τον χειμώνα;
Ο βασιλικός δεν αντέχει τον παγετό και συνήθως καλλιεργείται ως μονοετής. Μπορείτε να παρατείνετε τη σεζόν βάζοντας τη γλάστρα μέσα πριν έρθει το κρύο, ή να ριζώσετε μερικές κορφές σε νερό και να τις κρατήσετε σε ζεστό, φωτεινό περβάζι.
Κάθε πότε να ποτίζω τον βασιλικό στη γλάστρα;
Δεν υπάρχει σταθερό πρόγραμμα. Ποτίστε όταν η επιφάνεια του χώματος αρχίζει να στεγνώνει, κατά προτίμηση το πρωί. Ο στόχος είναι ομοιόμορφα υγρό χώμα, ποτέ μουσκεμένο.
Πηγές
- How to Grow Basil — Royal Horticultural Society
- Growing Basil in West Virginia — West Virginia University Extension
- Basil (Toxic and Non-Toxic Plants) — ASPCA
- How to Safely Make Infused Oils — Penn State Extension
Το άρθρο αυτό δίνει γενικές πληροφορίες και δεν είναι ιατρική συμβουλή. Τα βότανα μπορεί να αλληλεπιδρούν με φάρμακα και με προβλήματα υγείας. Μιλήστε με γιατρό ή φαρμακοποιό πριν δοκιμάσετε ένα βότανο, ειδικά αν είστε έγκυος, θηλάζετε, το δίνετε σε παιδί ή παίρνετε φάρμακα.