Καθαρίζουν πραγματικά τον αέρα τα φυτά εσωτερικού χώρου;
Τα φυτά εσωτερικού χώρου συχνά πωλούνται ως φυσικοί καθαριστές αέρα. Η έρευνα λέει κάτι πιο μετριοπαθές: τα φυτά ομορφαίνουν τον χώρο, αλλά τη δουλειά την κάνουν ο φρέσκος αέρας και οι λιγότερες πηγές ρύπανσης.
Σίγουρα έχετε δει λίστες με τα καλύτερα φυτά για να «καθαρίσετε» τον αέρα του σπιτιού σας, συνήθως με τη σανσεβιέρια ή το σπαθίφυλλο στην κορυφή. Η ιδέα είναι όμορφη: αγοράζετε μερικές γλάστρες και το σαλόνι σας καθαρίζει μόνο του, αθόρυβα.
Το πρόβλημα είναι ότι η επιστήμη πίσω από αυτές τις λίστες προέρχεται από σφραγισμένους θαλάμους εργαστηρίου, όχι από πραγματικά σπίτια. Σε αυτόν τον οδηγό θα δείτε από πού ξεκίνησε ο ισχυρισμός, τι βρήκε η μεταγενέστερη έρευνα, τι βελτιώνει πραγματικά τον αέρα που αναπνέετε μέσα στο σπίτι και πώς να απολαμβάνετε τα φυτά με ασφάλεια αν έχετε γάτα ή σκύλο.
Από πού ξεκίνησε η ιδέα
Το 1989 η NASA έψαχνε τρόπους να διατηρεί καθαρό τον αέρα στους διαστημικούς σταθμούς. Οι ερευνητές της ανέφεραν ότι τα φυτά μπορούσαν να απομακρύνουν ορισμένες χημικές ουσίες από τον αέρα. Το εύρημα διαδόθηκε γρήγορα και επηρεάζει μέχρι σήμερα τον τρόπο που διαφημίζονται τα φυτά εσωτερικού χώρου.
Όπως εξηγεί το Πανεπιστήμιο Drexel, εκείνη η εργασία και άλλες παρόμοιες έγιναν σε μικρούς, σφραγισμένους θαλάμους. Ένα κλειστό κουτί διαφέρει πολύ από ένα σπίτι ή ένα γραφείο, όπου ο αέρας ανανεώνεται συνεχώς με τον εξωτερικό μέσα από πόρτες, παράθυρα, χαραμάδες και συστήματα αερισμού.
Τι λένε τα στοιχεία
Το 2019 δύο μηχανικοί του Πανεπιστημίου Drexel εξέτασαν μελέτες δεκαετιών για τα φυτά και υπολόγισαν ξανά τα αποτελέσματα για πραγματικά κτίρια. Κατά την εκτίμησή τους, θα χρειαζόσασταν περίπου 100 έως 1.000 φυτά ανά τετραγωνικό μέτρο δαπέδου για να φτάσετε το αποτέλεσμα του κανονικού συστήματος αερισμού ενός κτιρίου ή απλώς δύο ανοιχτών παραθύρων. Αυτό είναι ζούγκλα, όχι μερικές γλάστρες σε ένα ράφι.
Μια αρχειοθετημένη σελίδα της Υπηρεσίας Προστασίας Περιβάλλοντος των ΗΠΑ (EPA) το λέει καθαρά: προς το παρόν δεν υπάρχουν στοιχεία ότι ένας λογικός αριθμός φυτών απομακρύνει σημαντικές ποσότητες ρύπων σε σπίτια και γραφεία. Η ίδια σελίδα προσθέτει μια πρακτική προειδοποίηση: όταν τα φυτά ποτίζονται υπερβολικά, το υγρό χώμα μπορεί να ευνοήσει την ανάπτυξη μικροοργανισμών που ενοχλούν όσους έχουν αλλεργίες.
Η ειλικρινής απάντηση λοιπόν είναι ότι τα φυτά δεν καθαρίζουν ουσιαστικά τον αέρα σε ένα συνηθισμένο σπίτι. Αξίζει όμως να τα έχετε αν σας αρέσουν. Πολλοί νιώθουν ότι το πράσινο κάνει τον χώρο πιο ήρεμο και ευχάριστο, και η φροντίδα των φυτών μπορεί να γίνει μια όμορφη καθημερινή συνήθεια. Απλώς μη βασίζεστε σε αυτά αντί για τα βήματα που ακολουθούν.
Τι βοηθά πραγματικά τον αέρα μέσα στο σπίτι
Η EPA περιγράφει τρεις βασικές προσεγγίσεις. Η πρώτη, και συνήθως η πιο αποτελεσματική, είναι ο έλεγχος των πηγών: να απομακρύνετε ή να περιορίσετε ό,τι ρυπαίνει τον αέρα εξαρχής. Η δεύτερη είναι ο αερισμός: να μπαίνει περισσότερος αέρας απ' έξω. Η τρίτη είναι οι καθαριστές αέρα, που μπορούν να βοηθήσουν με τα σωματίδια, αλλά γενικά δεν είναι σχεδιασμένοι να απομακρύνουν αέρια.
Στην καθημερινότητα αυτό σημαίνει να ανοίγετε πόρτες και παράθυρα όταν το επιτρέπουν ο καιρός και η ποιότητα του εξωτερικού αέρα, και να λειτουργείτε τον απορροφητήρα όταν μαγειρεύετε και τον εξαεριστήρα του μπάνιου όταν κάνετε ντους. Σημαίνει επίσης να φροντίζετε ώστε οι συσκευές αερίου και άλλων καυσίμων να έχουν σωστή απαγωγή και να ελέγχονται, να μην καπνίζετε ούτε να χρησιμοποιείτε ηλεκτρονικό τσιγάρο μέσα στο σπίτι, και να χρησιμοποιείτε λιγότερα δυνατά σπρέι καθαρισμού και αρωματικά προϊόντα.
Μετράει και η υγρασία. Η EPA προτείνει να κρατάτε την υγρασία μέσα στο σπίτι μεταξύ 30 και 50 τοις εκατό, με αερισμό ή αφυγραντήρα αν χρειάζεται, και να επισκευάζετε γρήγορα τις διαρροές ώστε να μην αναπτυχθεί μούχλα.
Μια απλή ρουτίνα για φρέσκο αέρα
1. Κάθε πρωί ανοίξτε δύο παράθυρα σε αντίθετες πλευρές του σπιτιού για 5 έως 10 λεπτά, αν το επιτρέπουν ο καιρός και ο εξωτερικός αέρας, ώστε να περάσει ρεύμα.
2. Ανάβετε τον απορροφητήρα της κουζίνας κάθε φορά που μαγειρεύετε και αφήστε τον να δουλέψει μερικά λεπτά αφού τελειώσετε.
3. Λειτουργείτε τον εξαεριστήρα του μπάνιου ή ανοίγετε το παράθυρο κατά τη διάρκεια και μετά το ντους, και σκουπίζετε τις βρεγμένες επιφάνειες.
4. Φυλάτε τις μπογιές, τα διαλυτικά και τα δυνατά καθαριστικά καλά κλεισμένα και χρησιμοποιείτε τα με ανοιχτά παράθυρα.
5. Ποτίζετε τα φυτά μόνο όταν η επιφάνεια του χώματος είναι στεγνή, και αδειάζετε τα πιατάκια ώστε να μη μένει νερό στάσιμο.
Συχνές ερωτήσεις
Απέδειξε η NASA ότι τα φυτά καθαρίζουν τον αέρα;
Η εργασία της NASA το 1989 βρήκε ότι τα φυτά απομάκρυναν ορισμένες χημικές ουσίες μέσα σε μικρούς σφραγισμένους θαλάμους. Μεταγενέστερη ανάλυση έδειξε ότι τα αποτελέσματα αυτά δεν ισχύουν σε πραγματικά σπίτια, όπου η φυσική ανανέωση του αέρα απομακρύνει τους ρύπους πολύ πιο γρήγορα απ' ό,τι τα φυτά.
Είναι κάποια φυτά καλύτερα από άλλα για την ποιότητα του αέρα;
Σε ένα συνηθισμένο σπίτι η διαφορά ανάμεσα στα φυτά δεν έχει ουσιαστική σημασία για τον αέρα, γιατί για κανένα φυτό δεν έχει δειχθεί ότι ένας λογικός αριθμός του καθαρίζει τον αέρα του σπιτιού. Διαλέξτε φυτά που σας αρέσουν και που είναι ασφαλή για την οικογένεια και τα κατοικίδιά σας.
Να ξεφορτωθώ λοιπόν τα φυτά μου;
Καθόλου. Τα φυτά κάνουν το σπίτι πιο ευχάριστο. Ποτίζετέ τα με μέτρο, ελέγξτε ότι είναι ασφαλή για τα κατοικίδια και βασιστείτε στον φρέσκο αέρα και στις λιγότερες πηγές ρύπανσης για πιο καθαρό αέρα μέσα στο σπίτι.
Πηγές
- Study: Actually, Potted Plants Don't Improve Air Quality — Drexel University
- Improving Indoor Air Quality (archived January 2021) — US Environmental Protection Agency
- Improving Your Indoor Environment — US Environmental Protection Agency
- Toxic and Non-Toxic Plants — ASPCA
Το άρθρο αυτό δίνει γενικές πληροφορίες και δεν είναι ιατρική συμβουλή. Τα βότανα μπορεί να αλληλεπιδρούν με φάρμακα και με προβλήματα υγείας. Μιλήστε με γιατρό ή φαρμακοποιό πριν δοκιμάσετε ένα βότανο, ειδικά αν είστε έγκυος, θηλάζετε, το δίνετε σε παιδί ή παίρνετε φάρμακα.
