Εισπνοές ευκαλύπτου: ασφαλής χρήση και κίνδυνοι για παιδιά
Οι εισπνοές με ευκάλυπτο είναι κλασική λύση για τη βουλωμένη μύτη, και οι ενήλικες μπορούν να τις κάνουν με προσοχή. Το ίδιο το έλαιο όμως είναι άλλη υπόθεση: είναι δηλητηριώδες αν καταποθεί και δεν είναι για βρέφη, νήπια ή παιδιά που έχουν πάθει σπασμούς.
Η φρέσκια, διαπεραστική μυρωδιά του ευκαλύπτου είναι σχεδόν συνώνυμη με τα χειμωνιάτικα κρυολογήματα. Πολλοί ενήλικες τον προσθέτουν σε ένα μπολ με ζεστό νερό και σκύβουν πάνω από τον ατμό όταν η μύτη τους είναι βουλωμένη.
Όταν τις κάνει ένας ενήλικας με προσοχή, οι εισπνοές ευκαλύπτου είναι ένα λογικό μέτρο ανακούφισης. Όμως το έλαιο ευκαλύπτου είναι συμπυκνωμένη χημική ουσία και μπορεί να βλάψει σοβαρά τα μικρά παιδιά. Ο οδηγός αυτός εξηγεί πώς να το χρησιμοποιήσετε, ποιοι πρέπει να το αποφεύγουν και τι να κάνετε αν κάποιος το καταπιεί.
Γιατί χρησιμοποιούμε ευκάλυπτο
Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Φαρμάκων (EMA) αναγνωρίζει το έλαιο ευκαλύπτου ως παραδοσιακό φυτικό φάρμακο για τον βήχα που συνοδεύει το κοινό κρυολόγημα, με βάση τη μακροχρόνια χρήση και όχι ισχυρές κλινικές μελέτες. Τα προϊόντα για εισπνοές προορίζονται για άτομα από 4 ετών και πάνω.
Ο ίδιος ο ατμός είναι το άλλο μισό της ιδέας. Το βρετανικό NHS προτείνει να εισπνέετε ατμό για να ανακουφιστεί η βουλωμένη μύτη, για παράδειγμα καθισμένοι στο μπάνιο με το ζεστό ντους ανοιχτό. Ο ευκάλυπτος προσθέτει μια έντονη μυρωδιά που κάνει πολλούς να νιώθουν τη μύτη τους πιο ανοιχτή.
Εισπνοές ευκαλύπτου για ενήλικες
Χρειάζεστε
- ζεστό νερό, μόλις κατέβει από τη φωτιά και αφού σταθεί λίγα λεπτά1 λίτρο
- προϊόν ελαίου ευκαλύπτου κατάλληλο για εισπνοές, ή μια χούφτα φρέσκα φύλλα ευκαλύπτουλίγες σταγόνες, όπως γράφει η ετικέτα
- μεγάλο, σταθερό μπολ που αντέχει τη ζέστη και μια βαμβακερή πετσέτα1
Εκτέλεση
- Βεβαιωθείτε ότι δεν υπάρχουν παιδιά ή κατοικίδια στο δωμάτιο και κλείστε και φυλάξτε το μπουκάλι με το έλαιο πριν ξεκινήσετε.
- Τοποθετήστε το μπολ σε σταθερό τραπέζι, όχι στα πόδια σας, και ρίξτε το ζεστό νερό. Αφήστε το να κρυώσει λίγα λεπτά ώστε ο ατμός να είναι ζεστός και όχι καυτός.
- Προσθέστε το έλαιο ευκαλύπτου σύμφωνα με την ετικέτα του προϊόντος, ή τα φρέσκα φύλλα.
- Καθίστε άνετα με το πρόσωπο περίπου 30 cm πάνω από το νερό, κλείστε τα μάτια και ρίξτε χαλαρά την πετσέτα πάνω από το κεφάλι και το μπολ.
- Αναπνέετε αργά από τη μύτη για 5 έως 10 λεπτά. Απομακρυνθείτε αμέσως αν τσούζουν τα μάτια ή το δέρμα ή αν ζαλιστείτε.
- Αδειάστε το νερό αμέσως μετά, για να μην το ρίξει κάποιος αργότερα.
Συμβουλές
- Ο σκέτος ατμός από ένα ζεστό ντους λειτουργεί με τον ίδιο τρόπο, χωρίς κίνδυνο να χυθεί νερό.
- Κρατάτε το έλαιο ευκαλύπτου στο αρχικό του μπουκάλι, κλειστό, και σε ψηλό σημείο, μακριά από τα χέρια και το βλέμμα των παιδιών.
- Μη βάζετε ποτέ έλαιο ευκαλύπτου σε ρόφημα, σε φαγητό, μέσα στη μύτη ή αδιάλυτο στο δέρμα.
Τι λένε τα στοιχεία
Ούτε ο ατμός ούτε ο ευκάλυπτος έχουν ισχυρή έρευνα πίσω τους για το κρυολόγημα. Το NHS αναφέρει τον ατμό ως ένα απλό μέτρο αυτοφροντίδας για τη βουλωμένη μύτη, όχι ως θεραπεία που καταπολεμά τη λοίμωξη.
Η αποδοχή του ελαίου ευκαλύπτου από τον ευρωπαϊκό οργανισμό βασίζεται στην παραδοσιακή χρήση, όχι σε απόδειξη ότι δρα. Αυτό σημαίνει ότι ο ατμός, με ή χωρίς ευκάλυπτο, μπορεί να σας κάνει να νιώσετε πιο άνετα για λίγο, αλλά δεν θα μικρύνει τη διάρκεια του κρυολογήματος. Το NHS αναφέρει ότι οι περισσότεροι αρχίζουν να νιώθουν καλύτερα σε περίπου 1 έως 2 εβδομάδες.
Γιατί το έλαιο είναι επικίνδυνο για τα παιδιά
Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Φαρμάκων αναφέρει ότι το έλαιο ευκαλύπτου δεν πρέπει να χρησιμοποιείται σε παιδιά κάτω των 30 μηνών (δυόμισι ετών), επειδή μπορεί να προκαλέσει σπασμό του λάρυγγα, που μπορεί να φράξει την αναπνοή. Επίσης δεν πρέπει να χρησιμοποιείται σε παιδιά με ιστορικό σπασμών, με ή χωρίς πυρετό.
Η κατάποση είναι ξεχωριστός κίνδυνος. Το MedlinePlus εξηγεί ότι το έλαιο ευκαλύπτου μπορεί να είναι επιβλαβές σε μεγάλες ποσότητες και αναφέρει συμπτώματα δηλητηρίασης όπως υπνηλία, ζάλη, μπερδεμένη ομιλία, γρήγορη ή επιφανειακή αναπνοή, συριγμό, έμετο, γρήγορο και αδύναμο σφυγμό, απώλεια συνείδησης και σπασμούς. Ένα μικρό μπουκαλάκι μέσα στην εμβέλεια ενός παιδιού αρκεί για να υπάρξει αυτός ο κίνδυνος.
Και το ζεστό νερό είναι κίνδυνος. Το NHS αναφέρει ότι τα παιδιά δεν πρέπει να εισπνέουν ατμό από μπολ με ζεστό νερό λόγω κινδύνου εγκαύματος. Για ένα παιδί με κρυολόγημα, προτιμήστε το μπάνιο γεμάτο ατμό, με την παρουσία ενήλικα και χωρίς έλαιο.
Συχνές ερωτήσεις
Μπορώ να βάλω ευκάλυπτο σε διαχυτή στο δωμάτιο του παιδιού μου;
Όχι για παιδί κάτω των 30 μηνών ή για παιδί που έχει πάθει σπασμούς, καθώς ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Φαρμάκων προειδοποιεί κατά του ελαίου ευκαλύπτου γι' αυτά, και το έλαιο για εισπνοή ή επάλειψη προορίζεται μόνο για ηλικίες 4 ετών και άνω. Για παιδιά 4 ετών και άνω, ρωτήστε πρώτα τον φαρμακοποιό και ακολουθήστε τις οδηγίες ηλικίας του προϊόντος.
Είναι τα φρέσκα φύλλα ευκαλύπτου πιο ασφαλή από το έλαιο;
Με τα φύλλα αποφεύγετε να έχετε στο σπίτι ένα μπουκάλι συμπυκνωμένου ελαίου που θα μπορούσε να καταπιεί ένα παιδί. Βγάζουν όμως κι αυτά ατμούς ευκαλύπτου, οπότε κρατήστε τα ίδια όρια ηλικίας, και ο κίνδυνος από το ζεστό νερό παραμένει ακριβώς ο ίδιος.
Είναι μια αλοιφή ευκαλύπτου για το στήθος πιο ασφαλής από τις εισπνοές;
Αποφεύγετε το ζεστό νερό, αλλά περιέχει κι αυτή έλαιο ευκαλύπτου. Ελέγξτε την ηλικία στην ετικέτα, μην τη χρησιμοποιείτε ποτέ σε βρέφος ή νήπιο και κρατήστε τη μακριά από τη μύτη, το στόμα και τα μάτια.
Πηγές
- Eucalypti aetheroleum - herbal medicinal product — European Medicines Agency
- Eucalyptus oil overdose — MedlinePlus
- Common cold — NHS
- Burns and scalds — NHS
Το άρθρο αυτό δίνει γενικές πληροφορίες και δεν είναι ιατρική συμβουλή. Τα βότανα μπορεί να αλληλεπιδρούν με φάρμακα και με προβλήματα υγείας. Μιλήστε με γιατρό ή φαρμακοποιό πριν δοκιμάσετε ένα βότανο, ειδικά αν είστε έγκυος, θηλάζετε, το δίνετε σε παιδί ή παίρνετε φάρμακα.
